Border News Agency
စစ်တွေ၊ မေ ၂၅။
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီပြုလုပ်မယ့်ရွေးကောက်ပွဲဟာ မဲပေးမယ့်သူနည်းနိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးအပတ်မဟုတ်ရင်၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ဒုတိယအပတ်ထဲမှာ ကျင်းပဖြစ်မယ်လို့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီလုပ်မယ့်တရားမဝင်ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်လာနိုင်ခဲ့ရင် အကျိုးဆက်က မဲမရနိုင်ဘဲ သန်းခေါင်စာရင်းတွေကိုအပိုယူသွားနိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေက ဆိုကြပါတယ်။
“ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်လဲဆိုရင် မဲမရနိုင်ဘဲနဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းအရအပိုယူသွားနိုင်တဲ့အခြေအနေတခုပဲရှိတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေပြဋ္ဌာန်းတဲ့အခါမှာ နာဂတ်ဖြစ်ခဲ့တုန်းက သေသွားတဲ့သူတွေကိုပါ ဒီကောင်တွေ သန်းခေါင်စာရင်းယူ သွားခဲ့တာလေ။ဒီအခြေခံဥပဒေဟာ သူတို့ကြိုက်သလိုလုပ်ခဲ့ပြီးဒါကိုပြည်သူတွေက သိခဲ့တာမဟုတ်ဘူး။မတရားစစ်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တာပဲ။မတရားဥပဒေကိုပြဌာန်းပြီးတော့ မတရားမဲကိုယူသွားသလို အာရက္ခတပ်တော်ဟာ ကျန်ခဲ့တဲ့သုံးမြို့ကို မသိမ်းပိုက်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ သူတို့ရသလောက်လုပ်နိုင် ခြေရှိတယ်။” လို့ နွေဦးတော်လှန်ရေးဘာသာပေါင်းစုံကွန်ရက်မှဆရာတော်ဥူးဝါယမက Border News Agency ကို မိန့်ကြားပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက လာမယ့် ၂၀၂၅ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်သလို ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်အောင် အမြန်ဆုံးလုပ်ဆောင်နေပြီး နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ မဖြစ်မနေကျင်းပမယ်လို့ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ၊တပ်မိသားစုဝင်တွေကိုပြောဆိုထားပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီဟာ ရွေးကော က်ပွဲပြုလုပ်မယ်ဆိုပေမယ့် အာရက္ခဒေသက မြို့အများစုဟာ အာရက္ခတပ်တော်က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ထိန်းချု ပ်ထားပါတယ်။
အာရက္ခတပ်တော်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရမယ့်စစ်တွေ၊ ကျောက်ဖြူ၊ မာန်အောင်သုံးမြို့နယ်သာကျန်နေပြီး ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီသိမ်းပိုက်နိုင်ရင် ပိုကောင်းတယ်လို့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေက ဆိုကြပါတယ်။
“သို့သော်မဲပေးတဲ့အခြေအနေဟာ သုညအဆင့်ထိ နည်းပါးနိုင်တယ်လို့မြင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မလို လျင်မြန်စွာသိမ်း ပိုက်နိုင်ရင် အကောင်းဆုံးပဲလို့ အေအေစစ်ဦးစီချုပ်၊အာရက္ခတပ်တော်အားလုံးကို ပြည်သာလူထုကိုယ်စား အထူးတိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။” လို့ နွေဦးတော် လှန်ရေးဘာသာပေါင်းစုံကွန်ရက်မှဆရာတော်ဥူးဝါယမက Border News Agency ကို မိန့်ကြားပါတယ်။
စစ်ကောင်စီရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမယ့်ရက်ကို သတ်မှတ်ထားပြီးလို့ မေလ ၁၆ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
အဲဒီရွှေးကောက်ပွဲသာဖြစ်လာခဲ့ရင် ၂၀၀၈ အောက်ကရှိတဲ့အခင်းအကျင်းထက်အများကြီးလျော့နည်းသွားမှာဖြစ်ပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့်ရော၊အကျိုးစီးပွားရော၊ဂုဏ်သိက္ခာအရလည်း အများကြီးထိ ခိုက်စရာဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေက ဆိုကြပါတယ်။
“ဖြစ်လာနိုင်ရင်လည်း ရုပ်သေးအစိုးရလောက်ပဲရှိမှာပေါ့။ကျနော်တို့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေထဲမှာတောင် ရခိုင်ပြည်နယ်တခုလုံးမှာ လွတ်လပ်စွာရွေးကော က်ပွဲလုပ်ပြီးတော့ မဲဝင်ပြိုင်လို့နိုင်တာတောင်မှ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်မဖြစ်ဘူး။ပြန်နယ်လွတ်တော်ကလည်း ပြည် ထောင်စုလွတ်တော်မှာ ဘာမှပြောဆိုခွင့်မရှိတာ။ဆိုတော့ ရွှေးကောက်ပွဲဖြစ် လာခါနီးမှ ဘယ်သူပဲတက်တက် ဘယ်သူပဲအာဏာရရ ရုပ်သေးအစိုးထက်မပိုပါဘူး။အရင် ၂၀၀၈ အောက်ကရှိတဲ့အခင်းအကျင်းထက် အများကြီးလျော့ နည်းသွားမယ်။လုပ်ပိုင်ခွင့်ရော၊အကျိုး စီးပွားရော။ဂုဏ်သက္ခာအရလည်း အ များကြီးထိခိုက်စရာဖြစ်တယ်” လို့ ရခိုင်ပြည်အမျိုးသားကောင်စီရဲ့ဥက္ကဋ္ဌဗိုလ်မှူးကြီးမင်းထွန်းက Border News Agency ကို ပြောပါတယ်။
အာရက္ခဒေသက မြို့အများစုကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ထားပြိမို့ စစ်ကောင်စီဟာ ရန်ကုန်ရောက်ရခိုင်လူမျိုးတွေကို စည်းရုံးနေပြီး လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရန်ကုန်မှာရောက်ရခိုင်လူမျိုးတွေကို ပူးပေါင်းပါဝင်မေးပေးကြဖို့စည်းရုံးနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်ပြောဆိုနေကြပါတယ်။
စစ်ကောင်စီတပ်ဟာ စစ်တွေ၊မာန်အောင်၊ကျောက်ဖြူမြို့တွေကိုသာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ပြီး ကျောက်ဖြူမှာ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေပါတယ်။
အာရက္ခဒေသက ဒေါက်တာအေးမောင်ဦးဆောင်တဲ့ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ(AFP) ကတော့ ပါတီမှတ်ပုံတင်ထားပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေနဲ့ အာရက္ခပြည်သူတွေကဆိုကြပါတယ်။
စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်သူအကုန်ယူစနစ် (FPTP) စနစ်နဲ့အချိုးကျ ကိုယ် စားပြု(PR)စနစ် နှစ်မျိုးလုံးကို ကျင့် သုံးသွားမယ်ဖြစ်တယ်လို့ တရားဝင်ပြောဆိုထားပါတယ်။
