Border News Agencyမြောက်ဦး၊စက်တင်ဘာ ၁၈။ ​ဘရာဇီးရဲ့သေးငယ်လွန်းလှတဲ့ ဇီပါယာ(Xipaya)ဌာနေတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဂျူးမားဇီပိုင်းယား(Juma Xipaia)ဟာ အမေဇုန်တောအုပ်ထဲက ဌာနေတိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ နယ်မြေကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်ချက်တွေကြောင့် ခြောက်ကြိမ်တိုင်တိုင်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ​ဇီပါယာလူမျိုးစုတွေဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကထုတ်ပြန်တဲ့ ဘရာဇီးအစိုးရရဲ့...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊စက်တင်ဘာ ၁၇။ အာရက္ခဒေဒေသရဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုအကျပ်အတည်းတွေဟာ လက်ရှိမှာတော့အဖြေမရှိတဲ့ပုစ္ဆာလိုဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီလိုထိခိုက်လွယ်သူတွေ၊သာမန်အောက်ခြေလူတန်းစားတွေလိမ့်ပြီးခံရမယ့်သဘောရှိနေပါတယ်။ အဲဒီလိုအကျပ်အတည်းတွေဟာ အာရက္ခဒေသရဲ့နိုင်ငံရေးအပေါ်မှာလည်း သက်ရောက်မှုကြီးကြီးမားမားရှိနေမှာပါ။ အဲဒီလို​စီးပွားရေးပြိုလဲမှု၊သဘာဝကပ်ဘေးတွေ၊အစုလိုက်အပြုံလိုက်နေရာရွှေ့ပြောင်းရမှုတွေအပါအဝင် လက်ရှိအချိန်ထိတင်းမာပြင်းထန်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကြောင့် အာရက္ခဒေသရဲ့လူသားချင်းစာနာမှုအကျပ်အတည်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံထဲမှာအဆိုးဝါးဆုံးနဲ့ အရှုပ်ထွေးဆုံးနေရာတွေထဲကတခုဖြစ်နေတယ်လို့ UNOCHA က ၂၀၂၆...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊စက်တင်ဘာ ၁၂။ ​စစ်ပွဲတွေဟာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကျပ်အတည်းကို ပိုဖြစ်စေပါတယ်။ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်မှာ ဘက်အသီးသီးကစစ်သားစုဆောင်းနေကြပါတယ်။ အဲဒီလိုစုဆောင်းမှုဟာ ဥပဒေကြောင်းအရကြည့်ရင်တရားမဝင်ပါဘူး။ အဲဒီလိုစစ်မှုထမ်းဖို့ပြဋ္ဌာန်းလိုက်တဲ့အမိန့်အာဏာဟာ လူထုကလွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံရေးဆန္ဒနဲ့ရွေးချယ်ထားတဲ့ ဥပဒေပြုမှုထဲကလာတာမဟုတ်လို့ပါ။ အဲဒီတော့စစ်မှုထမ်းရမယ့်ကိစ္စဟာ လူထုအတွက်တာဝန်၊စိတ်ဆန္ဒဆိုတာထက်ခြိမ်းခြောက်ခံရမှု၊အနိုင်ကျင့်ခံရမှုဘက်ကိုပိုရောက်နေပါတယ်။ အဲဒီ​လူငယ်၊လူရွယ်တွေကို စစ်ပွဲတွေထံယစ်ပူဇော်နေရတာနဲ့အမျှ တဖက်မှာကမိဘတွေ၊မိခင်တွေရဲ့"ကျွန်မသားကို...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊ စက်တင်ဘာ ၁၁။ ​နိုင်ငံတကာစံနှုန်းတွေနဲ့ ထွက်ခွာမှုပိတ်ပင်ခြင်း ​နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေ (IHL)ဖြစ်တဲ့ ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း(Gen eva Conventions)တွေအရ စစ်ရေးဆိုင်ရာဆောင်ရွက်မှုတွေမှာ အရပ်သားနဲ့ စစ်ဘက်ပစ်မှတ်ကိုခွဲခြားတာ၊အချိုးအစားမျှတမှုရှိစေတာနဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေပြုလုပ်တာဆိုတဲ့ အဓိကအခြေခံမူသုံးခုရှိပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာတော့"မလိုအပ်ဘဲ ပိုမိုဆင်းရဲဒုက္ခမရောက်စေတာ"ဆိုတဲ့အချက်ကို ထည့်သွင်းတာရှိပါတယ်။...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊စက်တင်ဘာ ၉။ ​တဖက်စောင်းနင်းအနိုင်ကျင့်ဝါဒ ​ဥပဒေတရပ်ကိုအကောင်အထည်ဖော်တဲ့အခါ အဲဒီဥပဒေထဲမှာပေးထားတဲ့ အကာအကွယ်တွေ၊ဝန်ဆောင်မှုတွေစတဲ့(Protective And Service function) ဆိုတာရှိပါတယ်။ လူတဦးချင်းစီရပိုင်ခွင့်ဖြစ်တဲ့ အဲဒီအကာအကွယ်တွေ၊ဝန်ဆောင်မှုတွေကိုလျစ်လျူရှုပြီး လူထုကိုထိန်းချုပ်ဖို့၊ ပြစ်ဒဏ်ပေးဖို့(Coercive And Punitive function)ကိုသာကွက်ပြီး ဖော်ဆောင်နေတဲ့အခြေအနေကို...

မင်းသုရေးပါတယ်။ Border News Agencyမြောက်ဦး၊စက်တင်ဘာ ၈။ ​စစ်ပွဲရဲ့မီးဟုန်းဟုန်းတောက်လောင်နေတဲ့အရိပ်မည်းအောက်မှာ စစ်ဘေးနဲ့ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေကို ခါးစည်းခံနေကြရတဲ့အထဲကအရဲရင့်ဆုံး၊ အလွယ်ကူဆုံးသားကောင်ဖြစ်နေကြရသူတွေကတော့ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ကလေးသူငယ်တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ အာရက္ခဒေသစစ်ရေးနဲ့အုပ်ချုပ်ရေးအပြောင်းအလဲတွေကြားမှာ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုလစ်ဟာနေချိန်အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးသူငယ်တွေအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊အဓမ္မပြုကျင့်မှုတွေနဲ့သတ်ဖြတ်မှုတွေဟာ တနေ့ထက်တနေ့ပိုဆိုးအမြစ်တွယ်လာနေပါတယ်။ ​၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလမှ ဩဂုတ်လထိရှစ်လတာကာလအတွင်း အာရက္ခတပ်တော်(AA)ထိန်းချုပ်မြို့နယ်တွေမှာ မုဒိမ်းမှုနဲ့သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုအနည်းဆုံးဆယ့်လေးခုရှိခဲ့ပါတယ်။...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊ စက်တင်ဘာ ၈။ အာရက္ခဒေသရဲ့လူမှုစီးပွားဘဝနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုအကျပ်အတည်းကိုကြည့်တဲ့အခါ အဲဒီလူမှုစီးပွားဘဝအကျပ်အတည်းဒုက္ခတွေကို အုပ်ချုပ်သူတွေကပြန်အမြတ်ထုတ်အသုံးချပြီး လူထုလည်မြိုကိုဆောင့်နင်းနေတာကိုတွေ့ရမှာပါ။ ​အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကတော့ ဖြတ်လေးဖြတ်ဗျူဟာနဲ့လူထုကိုပါ အစုလိုက်အပြုံလိုက်ပြစ်ဒဏ်ပေးထားပါတယ်။ နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကူအညီတွေ လိုအပ်နေကြသူတွေဆီကိုမရောက်အောင်တားဆီးကန့်သတ်ထားသလို အရပ်ဘက်၊စစ်ဘက်မခွဲခြားဘဲ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေလုပ်နေပါတယ်။ ​ULA/AAက အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုနဲ့ဥပဒေမဲ့မှုတွေကိုအကြောင်းပြပြီး သူရဲ့နိုင်ငံရေးအာဂျင်ဒါအတွက်...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊ သြဂုတ် ၇။ အာရက္ခဒေသရဲ့စီးပွားရေးပြိုလဲမှုတွေဟာ လူမျိုးစုဆိုင်ရာလွှမ်းမိုးမှုအပေါ်မှာလည်း ရိုက်ခတ်မှုတွေရှိနေပြီး အာရက္ခဒေသရဲ့သရုပ်လက္ခဏာမတူသူတွေကို ထိခိုက်မှုတွေရှိနေသလို လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဆက်ဆံရေးတွေဟာလည်း အရင်ကထက်ပိုပြီးစိုးရိမ်စရာတွေရှိလာနိုင်တယ်လို့ UNDP က သတိပေးထားပါတယ်။ အဲဒီပဋိပက္ခအခြေအနေတွေ ပိုဆိုးလာတာနဲ့အရင်းအမြစ်တွေ၊အခွင့်အလမ်းတွေလည်း ပျောက်ကွယ်သွားပြီဖြစ်သလို ဒါတွေဟာ...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊ စက်တင်ဘာ ၆။ ​နိုင်ငံရေးရပ်ဝန်းထဲမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊လူမှုရေးရပ်ဝန်းထဲမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးရပ်ဝန်းထဲမှာပဲဖြစ်ဖြစ် တချို့ဟာ လူထုချစ်ခင်မှု၊လူထုကိုဗဟိုပြုမှုဆိုတာတွေထက် လူထုဆီကကြောက်ရွံ့ခန့်ညားမှုကို(Fear Over Love)အလုပ်ဖြစ်တယ်လို့ ထင်မြင်လာတာကို ပြန်သုံးသပ်စရာဖြစ်လာပါတယ်။ ဘာကြောင့်ဒီလိုလုပ်ကြလဲဆိုရင် အဖြေက ဖြတ်လမ်းနည်းကိုသုံးချင်လို့ပါလို့ပဲဖြေရမှာပါ။ မူဝါဒပိုင်းအရကို လူထုအကျိုးစီးပွားနဲ့ တထပ်တည်းကျတဲ့လုပ်ရပ်ကို မလုပ်နိုင်တဲ့အခါ...

Border News Agencyမြောက်ဦး၊စက်တင်ဘာ ၅။ အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေမှာ နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကျပ်အတည်းကြီးဟာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကင်းမဲ့မှုနဲ့ စီးပွားရေးပြိုလဲရပ်ဆိုင်းသွားတဲ့ပြဿနာပါ။ အဲဒီဘေးကင်းလုံခြုံမှုကင်းမဲ့မှုနဲ့ စီးပွားရေးပြိုလဲရပ်ဆိုင်းမှုဟာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ကြည်း၊ရေ၊လေထိုးစစ်နဲ့ဖြတ်လေးဖြတ်ဗျူဟာတွေကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ အာရက္ခဒေသကိုထိန်းချုပ်ထားသူတွေရဲ့ ကိုင်တွယ်ပုံနဲ့တင်းကျပ်ကန့်သတ်မှုတွေကြောင့်လည်းပါပါတယ်။ အဲဒီအရင်းခံပြဿနာဟာ နိုင်ငံရေးပြဿနာအပေါ်မှာ အခြေခံဖြစ်လာတာပါ။​စစ်ပုံသွင်းမှုနဲ့ဖိစီးမှုတွေ ​စစ်ပွဲတွေဟာ အရာအားလုံးကိုဝါးမြိုပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအရလှုပ်ရှားဖို့ နယ်ပယ်ကျဉ်းလာလေ...