Border News Agency

Facebook Twitter Youtube

BNA

  • သတင်း
    • နိုင်ငံရေး
    • စစ်ရေး
    • ကျမ်းမာရေး
    • စီးပွားရေး
    • နိုင်ငံတကာ
    • စစ်ဘေးရှောင်
  • ဆောင်းပါး
  • လူ့အခွင့်အရေး
  • ဓာတ်ပုံသတင်း
  • မာတီမီဒီယာ
    • ဗီဒီယို
    • ရေဒီယို
  • အာရက္ခဒေသ
    • ကျောက်ဖြူခရိုင်
    • စစ်တွေခရိုင်
    • တောင်ကုတ်ခရိုင်
    • မြောက်ဦးခရိုင်
    • မောင်တောခရိုင်
    • သံတွဲခရိုင်
    • အမ်းခရိုင်
  • အခြား
    • အမျိုးသမီးကဏ္ဍ
    • သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
    • မသန်စွမ်း
  • သတင်း
    • နိုင်ငံရေး
    • စစ်ရေး
    • ကျမ်းမာရေး
    • စီးပွားရေး
    • နိုင်ငံတကာ
    • စစ်ဘေးရှောင်
  • ဆောင်းပါး
  • လူ့အခွင့်အရေး
  • ဓာတ်ပုံသတင်း
  • မာတီမီဒီယာ
    • ဗီဒီယို
    • ရေဒီယို
  • အာရက္ခဒေသ
    • ကျောက်ဖြူခရိုင်
    • စစ်တွေခရိုင်
    • တောင်ကုတ်ခရိုင်
    • မြောက်ဦးခရိုင်
    • မောင်တောခရိုင်
    • သံတွဲခရိုင်
    • အမ်းခရိုင်
  • အခြား
    • အမျိုးသမီးကဏ္ဍ
    • သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်
    • မသန်စွမ်း
ကျောက်တော်မြို့နယ် စစ်ရေး ဆောင်းပါး မြောက်ဦးခရိုင် အာရက္ခဒေသ

အရပ်သားပြည်သူတွေရဲ့အကာအကွယ်ကို ပျက်စီးအောင်လုပ်ခြင်း

Author picture

By

Saw Shin Nyo
Reading Time: 2 mins read
0
A A
0
SHARES
5
VIEWS
Share on FacebookShare on Twitter

Border News Agency
ကျောက်တော်၊အောက်တိုဘာ ၁၀။

​စစ်ပွဲတွေရဲ့ဆိုးဝါးခါးသီးမှုတွေထဲမှာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် သာမန်အရပ်သားပြည်သူတွေ ထိခိုက်သေကြေရတဲ့ အချက်ဟာလည်းပါပါတယ်။

ဘယ်နေရာကိုဗုံးကြဲလိုက်လို့ ဘယ်နေရာမှာအရပ်သားတွေ ဘယ်လောက်သေကြတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းမျိုးဟာ စိတ်နှလုံးထိခိုက်ကြေကွဲဖွယ်ရာအတိပါ။

​နောက်ကွယ်ကအဓိပ္ပါယ်

​အရပ်သားတွေဟာ စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်ပါဘူး။ ဖြစ်လည်း မဖြစ်သင့်ပါဘူး။အဲဒါဟာငြင်းစရာမလိုတဲ့အမှန်တရားလည်းဖြစ်ပါတယ်။

အရပ်သားတွေဟာ စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်ဆိုတဲ့စကားရဲ့နောက်မှာ နက်ရှိုင်းတဲ့အဓိပ္ပါယ်တွေပါနေပါတယ်။အဲ​ဒါဟာ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းအရ…

၁။အရပ်သားတွေကို တိုက်ခိုက်တာလက်မခံကြသလို…။

၂။အရပ်သားတွေ အကာအကွယ်ကို ပျက်စီးအောင်မလုပ်ရဘူးဆိုတဲ့ သဘောလည်းဖြစ်ပါတယ်။

​တိုက်နေတဲ့အုပ်စုတွေ နားခါးတဲ့အပိုဒ်တွေ…

​စစ်ပွဲတွေမှာ အရပ်သားတွေရဲ့အကာအကွယ်အကြောင်းကိုပြောတဲ့စကားဟာ အန္တရာယ်များပါတယ်။

သာမန်လူထုရဲ့လုံခြုံရေးကိုသာဗဟိုပြုတဲ့အခါ မြေပြင်မှာတိုက်ခိုက်နေတဲ့ အုပ်စုအသီးသီးအတွက်တော့ နားကြားမြင်းကပ်စရာတွေပါ။

စစ်ပွဲရဲ့သဘောသဘာဝအရ အနိုင်ရမှုကိုသာဦးတည်တဲ့အခါ အရပ်သားလုံခြုံရေးဆိုတာဟာ ချောင်ထိုးခံထားရပါတယ်။

အဲဒီလိုချောင်ထိုးလိုက်တဲ့အကျိုးဆက်က အရပ်သားတွေထိခိုက်သေကြေမှုပျက်စီးမှုတွေပါပဲ။

အဲဒါထက်ကြေကွဲစရာ ပိုကောင်းတာက အရပ်သားတွေသေကြေပျက်စီးမှုကို တဖန်ပြန်ပြီးအုပ်စုအသီးသီးက အပြန်အလှန်စွပ်စွဲတာ၊ အပြန်အလှန်အပြစ်တင်တာ၊ မိမိတို့နိုင်ငံရေးအာဂျင်ဒါအတွက် အသုံးချအမြတ်ထုတ်တာ၊လူထုအပေါ် ပိုမိုပိတ်ပင်ကန့်သတ်ဖို့ အကြောင်းပြတာတွေဖြစ်လာတာပါ။

​အရပ်သားတွေရဲ့အထူးအကာအကွယ်

​နိုင်ငံတကာစံနှုန်းတွေအရ အရပ်သားတွေမှာ အထူးအကာအကွယ်ဆိုတဲ့ (Special Protection)ဟာရှိပါတယ်။

အဲဒီအကာအကွယ်ရဲ့ တရားဝင်မှုကို ဘက်အသီးသီးဟာ မဖျက်စီးပစ်ဖို့လိုပါတယ်။အရပ်သားတွေရဲ့အထူးအကာအကွယ်ဆိုတာမှာ အရပ်သားတွေကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုမပြုရဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်သက်ရောက်သလို အရပ်သားနေရာတွေဖြစ်တဲ့ လူနေရပ်ရွာတွေ၊စာသင်ကျောင်း၊ဆေးရုံ၊ဈေးစတဲ့နေရာတွေမှာ စစ်ဘက်နဲ့ဆိုင်တဲ့ကိစ္စရပ်တွေ၊ပုဂ္ဂိုလ်တွေက နေရာယူတာ၊နေထိုင်တာ၊သွားလာလှုပ်ရှားတာ၊အသုံးချတာတွေကိုလည်းမပြုရဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

​ICC ရောမပဋိညာဉ်ရဲ့အပိုဒ် (၈) ထဲမှာ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲမှု၊ကျင့်ဝတ်ဖောက်ပြန်မှု(Perfidy)ဟာလည်း စစ်ရာဇဝညတ်မှုမြောက်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

​စစ်ပွဲအတွင်း အရပ်ဘက်အခြေအနေတွေကို စစ်ရေးအတွက်လွှဲမှားစွာအသုံးပြုလိုက်တဲ့အခါ တဖက်ကအဲဒီနေရာတွေအတွက် အရပ်ဘက်အထူးအကာအကွယ်တွေဟာ ဥပဒေကြောင်းအရပျက်ပြယ်သွားပါတယ်။

အဲဒီလိုအကာအကွယ်ပျက်ပြယ်အောင် ပြုလုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် အကာအကွယ်ရနေတဲ့နေရာကို မတရားအကာအကွယ်ယူတာ ဒါမှမဟုတ် စစ်ရေးအတွက် အသုံးချတာတွေဟာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာဥပဒေ(IHL)နဲ့အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ဥပဒေများအရစစ်ရာဇဝတ်မှု (War Crime)မြောက်ပြီး ကြီးလေးစွာအရေးယူခံရနိုင်ပါတယ်။

အဲဒါတွေဟာ “လူသားဒိုင်းကာ”(Huma n Shield)အဖြစ် အသုံးချမှုနဲ့လည်း ငြိစွန်းနိုင်ပါတယ်။

အဲဒီလိုရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ၊မရှိရှိ အရပ်ဘက်နေရာတွေမှာ စစ်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေ၊စစ်ရေးဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်တွေရှိနေတာဟာ အရပ်သားတွေရဲ့နိုင်ငံတကာဥပဒေဆိုင်ရာအကာအကွယ်ပျက်ပြယ်အောင်လုပ်ဆောင်တာလည်းဖြစ်သလို ရန်သူရဲ့တိုက်ခိုက်မှုကို ဖိတ်ခေါ်နေတာဖြစ်ပြီး အရပ်သားလူထုအတွက် ကူရာမဲ့ကယ်ရာမဲ့ဖြစ်အောင်လုပ်တဲ့လုပ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။

​နိုင်ငံတကာဥပဒေအရတော့ လိုက်နာရမယ့်ကျင့်ဝတ်ကို လက်တလုံးခြားလုပ်ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲပြီး ကျင့်ဝတ်ဖောက်ပြန်တဲ့လုပ်ရပ်ဟာလည်း (Perfidy) ဖြစ်ပါတယ်။မဖြစ်မနေလိုက်နာရမယ့် စစ်ပွဲဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်ဥပဒေတွေကိုချိုးဖောက်ပြီး စစ်ဖြစ်နေစဉ်မှာ ကျင့်ဝတ်အရလှည့်ဖြားတဲ့လုပ်ရပ်ဟာ (Perfidy)ဖြစ်ပါတယ်။

​အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကြက်ခြေနီကော်မတီ(ICRC)က ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းတွေအပေါ် လှည့်ဖြားဖောက်ဖျက်မှုကို တင်းကြပ်စွာတားမြစ်သလို စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်တဦးဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့အခြေအနေကို အသုံးချ၊အလွှဲသုံးစားပြုပြီး စစ်ရေးအရအကျိုးအမြတ်ယူမှုကို(Perfidy)အဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။

​Perfidy အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်တဲ့ကိစ္စတွေ…။

​-အရပ်သား ဒါမှမဟုတ် စစ်ရေးနဲ့ မဆိုင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်ဟန်ဆောင်ပြီး စစ်ရေးအရဆောင်ရွက်တာမျိုး၊စစ်ရေးအရအသာစီးယူတာမျိုး။

-အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့အမှတ်တံဆိပ်တွေ ဥပမာ- ကြက်ခြေနီ၊လခြမ်းနီ အမှတ်တံဆိပ်၊ကုလသမဂ္ဂတံဆိပ်၊ ကြားနေနိုင်ငံတခုရဲ့တံဆိပ်၊ယူနီဖောင်း
တွေကို အသုံးပြုဟန်ဆောင်တာမျိုး၊ရန်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင်ယူနီဖောင်းတွေကို မသမာတဲ့​နည်းအသုံးပြုပြီး စစ်ရေးအရဆောင်ရွက်တာမျိုး၊စစ်ရေးအရအသာစီးယူတာမျိုး။

​-စစ်ပြေငြိမ်းရေးအလံမျိုးကိုပြပြီး ညှိနှိုင်းတော့မလိုဟန်ဆောင်တာ၊ အရှုံးပေးချင်ဟန်ဆောင်ပြီး စစ်ရေးအရဆောင်ရွက်တာမျိုး၊ စစ်ရေးအရအသာစီးယူတာမျိုး။
​
-ရန်သူကအကာအကွယ်မယူဘဲစိတ်ချသွားစေဖို့ ဒဏ်ရာရသလိုနေမကောင်းသလို၊မကျန်းမာသလိုဟန်ဆောင်ပြီး စစ်ရေးအရဆောင်ရွက်တာမျိုး၊ စစ်ရေးအရ အသာစီးယူတာမျိုးစတဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို Perfidy အဖြစ်သတ်မှတ်ပါတယ်။

အဲဒီနေရာမှာ စစ်ပွဲဆိုင်ရာလှည့်ကွက် (ruses of war)ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့်ကို သဘောပေါက်ဖို့လိုပါတယ်။ဥပမာစစ်ရေးလှည့်စားမှုတွေ၊ရုပ်ဖျက်တာ၊တပ်ဖျောက်တာ၊ရန်သူ့အာရုံလွှဲဖို့ စစ်ရေးအရအတုပြုလုပ်တာ၊ရေဒီယိုလိုင်းအတုထုတ်လွှင့်တာ၊တခြားပရိယာယ်ဆင်တာ၊အကွက်ဆင်တာတွေကိုလုပ်ခွင့်ရှိပါတယ်။

အဲဒါတွေဟာ တရားဝင်လုပ်လို့ရတဲ့ (Ruses of war)တွေပါ။

ဒါပေမယ့် ဒီလို (Ruses of War) စစ်ပွဲ လှည့်ကွက်တွေကို ဥပဒေအရအကာအကွယ်ပေးထားတဲ့ အရပ်ဘက်အခြေအနေတွေ၊ ဥပဒေအခြေအနေတွေကို အလွှဲသုံးစားပြုပြီး စစ်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေကို ဆောင်ရွက်တာ၊ စစ်ရေးအသာစီးယူဖို့ ကြိုးစားတာမျိုးတွေကို မလုပ်ရဘူးလို့ ဆိုလိုတာပါ။ (Ruses of war) ဟာ (Perfidy) ဖြစ်သွားလို့မရပါဘူး။

​Perfidy နဲ့ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း သတ်မှတ်ချက်

​ICC ရဲ့ ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း သတ်မှတ်ချက်တွေ(Elements of Crimes)အရ Perfidy ပြစ်မှုမြောက်ဖို့ဆိုရင်

၁။ဆေးရုံ၊ဆေးခန်း၊ကြက်ခြေနီ ဒါမှမဟုတ် အရပ်သားအသွင်ယူပြီး နိုင်ငံတကာစစ်ဥပဒေအရ”အကာအကွယ်ရရှိထားသူလို့”ရန်သူက ယုံကြည်လက်ခံသွားအောင်ပြုလုပ်ကာ…။

၂။အခွင့်ကောင်းယူတိုက်ခိုက်ရန် ကြံစည်ထားမှုရှိပြီး…။

၃။အဲဒီလိုလှည့်ဖြားတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရန်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ သေဆုံးတာ ဒါမှမဟုတ် ပြင်းထန်တဲ့ဒဏ်ရာရရှိတာမျိုးရှိရမယ်ဆိုတဲ့ အချက်တွေနဲ့ ပြည့်စုံရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

​Perfidy နဲ့ပတ်သက်တဲ့ သဘောတရားတွေဟာ ICC ပဋိညာဉ်ပုဒ်မတွေဖြစ်တဲ့
၁။ Article 8(2)(b)(vii)၊
၂။ Article 8(2)(b)(xi)၊
၃။ Article 8(2)(e)(ix) တွေထဲမှာလည်း ပါပါတယ်။

​အရပ်သားအကာအကွယ်ဟာ သီးသန့်ကင်းလွတ်ခွင့်ရှိနေတဲ့ကိစ္စပါ။

အဲဒီအခြေအနေဟာ ကျင့်ဝတ်အရအသုံးချစရာမဟုတ်ပါဘူး။(Ruses of war)ဟာ (Perfidy) ဖြစ်သွားလို့မရပါဘူး။

​နိဂုံးပိုင်းအား ဆက်ဖတ်ပါ…။

​ကိုးကား…
​https://guide-humanitarian-law.org/perfidy
​https://redcross.org.ua/en/news/2026/02/139034/
​https://ihl-databases.icrc.org/en/ihl-treaties/api-1977/article-37
​https://ihl-databases.icrc.org/en/customary-ihl/v1/rule65
​https://en.wikipedia.org/wiki/Perfidy

PrevPreviousတရားမဝင်မလေးရှားသွားမယ့် မြန်မာဆယ့်ခုနှစ်ဦး ထိုင်းတောင်ပိုင်းမှာဖမ်းခံရ
NextSCEF နဲ့ ULA/AA ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေ ဒုတိယအကြိမ်အွန်လိုင်းကတွေ့Next
Previous Post

တရားမဝင်မလေးရှားသွားမယ့် မြန်မာဆယ့်ခုနှစ်ဦး ထိုင်းတောင်ပိုင်းမှာဖမ်းခံရ

Next Post

SCEF နဲ့ ULA/AA ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေ ဒုတိယအကြိမ်အွန်လိုင်းကတွေ့

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ဓာတ်ပုံ-APM

မြောက်ဦးမြို့ ကြက်ဈေးရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်လို့ နှစ်ဦးသေဆုံး(ဓာတ်ပုံသတင်း)

November 13, 2026
​ဓာတ်ပုံ - ကျော်နိုင်စိုး

မြောက်ဦး မူလတန်းလွန်ကျောင်းကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်လို့ ငါးဦးသေဆုံး

November 13, 2026
​ဓာတ်ပုံ - APM

ဘူးသီးတောင်ရှိအိမ်ထောင်စု သုံးရာ့ခုနှစ်ဆယ့်ငါးစုကို မျိုးစေ့တွေထောက်ပံ့ (ဓာတ်ပုံသတင်း)

November 13, 2026

မြောက်ဦးခရိုင်ပညာရေးမှူးရုံး လေကြောင်းတိုက်ခံရလို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူများ

November 12, 2026

ပြည်ပလုပ်သားခုနှစ်ဆယ်ငါးရာခိုင်နှုန်း ငွေပြန်မလွှဲရင် အေဂျင်စီတွေကို ဒဏ်ရိုက်၊လိုင်စင်ပိတ်မယ်

ဆောင်းရာသီ ရောဂါခုနှစ်မျိုးနဲ့ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်နှစ်ခု ထိုင်း DDC သတိပေး

မြောက်ဦး မူလတန်းလွန်ကျောင်းကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်လို့ ငါးဦးသေဆုံး

အာဆီယံမူလအခန်းကဏ္ဍပြန်ရရေး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ထိုင်းဆွေးနွေး

ရန်ကုန် UN ရုံးရှေ့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့မဆက်ဆံဖို့ ဘန်နာချိတ်ဆွဲ ဆန္ဒဖော်ထုတ်

ချင်းမိုင်မြို့တော်ဝန်အပါအဝင် ခုနှစ်ဆယ့်ကိုးဦးကို မှတ်ပုံတင်အတုမှုနဲ့ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်

Releated Post

ဓာတ်ပုံ - အာဏာသိမ်းစစ်တပ်

ပြည်ပလုပ်သားခုနှစ်ဆယ်ငါးရာခိုင်နှုန်း ငွေပြန်မလွှဲရင် အေဂျင်စီတွေကို ဒဏ်ရိုက်၊လိုင်စင်ပိတ်မယ်

November 13, 2026
ဓာတ်ပုံ - ထိုင်းသတင်းတွေ

ဆောင်းရာသီ ရောဂါခုနှစ်မျိုးနဲ့ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်နှစ်ခု ထိုင်း DDC သတိပေး

November 13, 2026
​ဓာတ်ပုံ - ကျော်နိုင်စိုး

မြောက်ဦး မူလတန်းလွန်ကျောင်းကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်လို့ ငါးဦးသေဆုံး

November 13, 2026
ဓာတ်ပုံ - အာဏာသိမ်းစစ်တပ်

အာဆီယံမူလအခန်းကဏ္ဍပြန်ရရေး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ထိုင်းဆွေးနွေး

November 13, 2026

ရန်ကုန် UN ရုံးရှေ့မှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့မဆက်ဆံဖို့ ဘန်နာချိတ်ဆွဲ ဆန္ဒဖော်ထုတ်

November 13, 2026
ဓာတ်ပုံ - ထိုင်းသတင်းတွေ

ချင်းမိုင်မြို့တော်ဝန်အပါအဝင် ခုနှစ်ဆယ့်ကိုးဦးကို မှတ်ပုံတင်အတုမှုနဲ့ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်

November 13, 2026

Voices, rights, diversity. News & documentaries on underreported issues

စစ်တွေခရိုင်

  • စစ်တွေမြို့နယ်
  • ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်
  • ပေါက်တောမြို့နယ်
  • ရသေ့တောင်မြို့နယ်

မြောက်ဦးခရိုင်

  • မြောက်ဦးမြို့နယ်
  • ကျောက်တော်မြို့နယ်
  • မင်းပြားမြို့နယ်
  • မြေပုံမြို့နယ်

မောင်တောခရိုင်

  • မောင်တောမြို့နယ်
  • ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်

သံတွဲခရိုင်

  • သံတွဲမြို့နယ်
  • ဂွမြို့နယ်

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

ကျောက်ဖြူခရိုင်

  • ကျောက်ဖြူမြို့နယ်
  • ရမ်းဗြဲမြို့နယ်

တောင်ကုတ်ခရိုင်

  • တောင်ကုတ်မြို့နယ်
  • မာန်အောင်မြို့နယ်

အမ်းခရိုင်

  • အမ်းမြို့နယ်

Copyright © 2025 Border News Agency All rights reserved.

  • Home
  • Privacy Policy
  • Terms and conditions
  • About Us
  • Home
  • Privacy Policy
  • Terms and conditions
  • About Us

Add New Playlist

Hey! Don't Copy my content.

All Categories

Add Your Heading Text Here

  • List Item #1
  • List Item #2
  • List Item #3

Add Your Heading Text Here

  • List Item #1
  • List Item #2
  • List Item #3

Add Your Heading Text Here

  • List Item #1
  • List Item #2
  • List Item #3

English Page