​အာရက္ခဒေသမှာရှိတဲ့ မွတ်ဆလင်တွေဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်၊ဒီနေ့မနက် အာရုံတက်ချိန်ကစပြီး ရာမဒန်ဥပုဒ်ကာလကို စတင်လိုက်ပြီလို့ ဒေသခံတွေထံကနေ သိရပါတယ်။ ​အဲဒိီရာမဒန်ဥပုဒ်ကာလကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်ကနေ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့အထိ ရက်ပေါင်း ၃၀ ကြာ ဥပုဒ်ဆောက်တည်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ "ရခိုင်ကမွတ်ဆလင်အများစုဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်မှာ လမြင်တဲ့အတိုင်း ဒီနေ့ကစပြီး ရာမဒန်ဥပုဒ်ကာလ စတင်ကြတာပါ။တချို့ကတော့မြန်မာနိုင်ငံ အစ္စလာမ်သာသနာရေးအဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မနက်ဖြန်မှ စတင်ကြမှာဖြစ်တယ်။" ဘူးသီးတောင်မြို့ရှိမွတ်ဆလင်လူကြီးတဦးက Border News Agency ကို ပြောပါတယ်။ အဲဒီ ​ဥပုဒ်ဆောက်တည်သူတွေဟာ မနက်အာရုံမှာအစတ္တာရီ စားသောက်ပြီးချိန်ကစလို့ တနေကုန် အစာရေစာ လုံးဝမစားသော က်ကြသလို တံတွေးတောင် မျိုချတာမျိုးမလုပ်ဘဲ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဥပုဒ်ဆောက်တည်ကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ​ဗလီဝတ်ပြုပြီးချိန် ညနေ ၆ နာရီမှာတော့ အစ္စတာရီ ညစာအဖြစ် ဇီလာဘီ၊ ဆော်နာပူ၊ စမူဇာ စတဲ့ မွတ်ဆလင်ရိုးရာ အစားအစာတွေအပြင် ကျောက်ကြော၊အုန်းသီး၊ ဖရဲသီး၊ ဖာလူဒါနဲ့ အအေးမျိုးစုံ၊ သစ်သီးဝလံတွေကို စားသောက်ပြီး ဝါဖြေကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ​ဒီလိုမျိုး တလပြည့်မြောက်တဲ့နေ့မှာတော့ မွတ်ဆလင်တွေရဲ့ အီးဒ်ပွဲတော်ကို တကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ကျင်းပပြုလုပ်သွားကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ မူဆလင်လူမျိုးတွေကဆိုကြပါတယ်။

​ယာဉ်မောင်းသေဆုံးမှုကြောင့် ပိတ်ပင်ထားခဲ့တဲ့ မီဇိုရမ်-ပလက်ဝ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေထဲက ရှာဟာ (Siaha) ခရိုင်ဘက်လမ်းပိုင်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ၁၇ ရက်နေ့ကပြန်ဖွင့်လိုက်ပြီလို့ Mara Thyutlia Py (MTP) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဲဒီလမ်းပိုင်းကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်၊ ညနေ ၂ နာရီကစပြီး ပုံမှန်အတိုင်းပြန်လည်ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်လို့ ရပ်တန့်နေတဲ့ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေ ပြန်လည်စတင်နိုင်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ​ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မီဇိုရမ်ယာဉ်မောင်း သေဆုံးမှုကြောင့် လောင်တလိုင်နဲ့ ရှာဟာခရိုင်ဘက်က လမ်းတွေကို ပိတ်ထားခဲ့ပေမယ့် အခုတော့ ရှာဟာလမ်းပိုင်းကို အရင်ဆုံး ပြန်ဖွင့်ပေးလိုက်တာပါ။ အဲဒီလမ်းပိုင်းကို ပြန်ဖွင့်လိုက်ပြီလို့ ဆိုပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ သွားလာလို့ မရသေးတဲ့ အခြေအနေတွေရှိနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ အာရက္ခဒေသကကုန်သည်တွေဆီကသိရပါတယ်။ ​လက်ရှိမှာတော့ နယ်စပ်တလျှောက် ကုန်တင်ယာဉ်အချို့ပြန်လည်ဝင်ထွက်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေကြသလို နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ကုန်သွယ်မှု လုံခြုံချောမွေ့စေရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာ နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေအကြား ဆက်လက်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

​အာရက္ခပြည်၊ စစ်တွေခရိုင်အတွင်းမှာ နီပါးဗိုင်းရပ်စ် (Nipah Virus) ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် အာရက္ခပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနနဲ့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက အသိပညာပေးလုပ်ငန်းတွေကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ လုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်။ ​ပြီးခဲ့တဲ့ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့ကစပြီး စစ်တွေခရိုင်အတွင်းက လူစည်ကားရာ လမ်းမတွေ၊ဈေးတွေ၊ ကားဂိတ်တွေနဲ့ လမ်းဆုံလမ်းခွတွေမှာ အသိပညာပေးဗီနိုင်းတွေ ချိတ်ဆွဲတာနဲ့ လက်ကမ်းစာစောင် ဖြန့်ဝေတာတွေကို ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတာပါ။ ​နီပါးဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရရင် ကနဦးလက္ခဏာတွေအနေနဲ့ ဖျားနာတာ၊ ကြွက်သားနာကျင်တာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ အော့အန်တာအပြင် ပြင်းထန်ရင် ဦးနှောက်ယောင်တာနဲ့ တက်တာတွေအထိ ဖြစ်ပွားနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ​ဒါကြောင့်မို့လို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ နီပါးဗိုင်းရပ်စ် သံသယဖြစ်ဖွယ် လက္ခဏာတွေ ခံစားရရင် အနီးအနားမှာရှိတဲ့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနတွေကို အမြန်ဆုံး ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားကြဖို့နဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို တိတိကျကျ လိုက်နာကြဖို့လည်း တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ထားပါတယ်။ အာရက္ခပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနအနေနဲ့ ဒေသခံပြည်သူတွေ ရောဂါဘယကင်းဝေးစေဖို့အတွက် အခုလို အသိပညာပေးတာတွေကို ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

အမ်းမြို့နယ်၊ ကံ့ကော်ရိပ်ရွာမှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့က စစ်ကျန်လက်နက်ပေါက်ကွဲလို့ လူငယ်တဦးဒဏ်ရာရသွားခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ အဲဒီအမ်းမြို့နယ်၊ ကံ့ကော်ရိပ်ရွာမှ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် မောင်ငြိမ်းချမ်းကျော်မှာ မျက်နှာတခုလုံးဒဏ်ရာရသွားခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ သူဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နိ၊မနက်၁၁ နာရီခွဲအချိန်ခန့်က အဖေဖြစ်သူဦး ကျော်နိုင်နဲ့တတူ ကံ့ကော်ရိပ်ရွာအရှေ့ဖက်က သီဟို၌ခြံမှာ မြက်ရှင်းလင်းရာကနေ စစ်ကျန်လက်နက်ကို ဓားနဲ့ခုတ်မိရာ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ကာ ဒဏ်ရာပြင်းပြင်းထန်ထန်ရသွားခဲ့တယ်လို့ ရွာသားတွေကဆိုကြပါတယ်။ အဲဒီ မိုင်းပေါက်ကွဲတဲ့နေရာအနီးအနားမှာ စစ်ကော်မရှင်တပ်က စခန်းချနေထိုင်ခဲ့ပြီး မြေမြုပ်မိုင်းထောင်တာ၊လက်နက်စွန့်ပစ်တာတွေပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ရွာသားတွေကဆိုကြပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေမှာ ကလေးတွေအပါအဝင် လူကြီးတွေဟာလည်း စစ်ကျန်လက်နက်ပစွည်းတွေကို ထိတွေ့ကိုင်တွယ်ပြီး မကြာခဏသေဆုံး၊ဒဏ်ရာရတာတွေရှိနေကြပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော်ဟာ သူတို့ ထိန်းချုပ်မြို့နယ်တွေမှာ မိုင်းရှင်းလင်းရေးတွေ လုပ်ဆောင်နေပေမယ့် အရပ်သားပြည်သူတွေကတော့ မြေမြုပ်မိုင်းအန္တရာယ်တွေ၊ စစ်ကျန်လက်နက်အန္တရာယ်တွေကိုလည်း မကြာခဏကြုံတွေ့နေကြရသလို သေဆုံးဒဏ်ရာရထိခိုက်တာတွေ မကြာခဏဖြစ်နေကြတယ်လို့ အာရက္ခပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရဟာ မိုင်းအသိပညာပေးမှုတွေ၊ မြေမြုပ်မိုင်းအန္တရာယ်ဟောပြောပွဲတွေကို ပြည်သူလူထုတွေကြားမှာ လုပ်ဆောင်နေပြီး မိုင်းအသိပညာဝေတာတွေ၊ မိုင်းအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ သတိပေးတာတွေကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အာရက္ခပြည်သူတွေဟာ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ မိုင်းတွေ၊ စစ်ကျန်လက်နက်အန္တရာယ်တွေကို မကြာခဏကြုံတွေ့နေကြရတာမို့ မိုင်းရှင်းလင်းပေးတာတွေ၊ မိုင်အသိပညာပေးတာတွေကို ပိုမိုဆောင်ရွက်ပေးဖို့ လိုအပ်နေသေးတယ်လို့ အာရက္ခပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

Border News Agency သံတွဲ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ သံတွဲမြို့နယ်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့က မြေမြုပ်မိုင်းနင်းမိလို့ အမျိုးသားတဦး ခြေတဖက်ပြတ်ထွက်သွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီသံတွဲမြို့နယ်၊ ကျောက္ကလပ်ကျေးရွာမှ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် ကိုစိုးလွင် (ခ) ကိုကို ခြေထောက်တဖက်ပြတ်ထွက်သွားခဲ့တာပါ။ ကိုစိုးလွင်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်၊ ညနေ ၄ နာရီအချိန်ခန့်ကသူရဲ့စိုက်ခင်းကိုသွားကြည့်ရာ အရင်ကစစ်ကော်မရှင်တပ်ထောင်ထားခဲ့တဲ့ မြေမြုပ်မိုင်းနင်းမိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမိုင်းပေါက်ကွဲလို့ ကိုစိုးလွင်မှာညာဘက်ခြေထောက်အောက်ပိုင်းမှာ ပြတ်ထွက်သွားခဲ့ပြီး ဘယ်ဖက်ခြေထောက်မှာလည်း ဒဏ်ရာရသွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ အမ်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းချောင်းရပ်ရွာမှာလည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ကလည်း မြေမြုပ်မိုင်းနင်းမိလို့ အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် ဦးမောင်လုံးနဲ့ဇနီးဖြစ်သူ ၄၈ နှစ်အရွယ် ဒေါ်ကေးကေး တို့ဒဏ်ရာရသွားခဲ့ပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော်ဟာ သူတို့ထိန်းချုပ်မြို့နယ်တွေမှာ မိုင်းရှင်းလင်းရေးတွေ လုပ်ဆောင်နေပေမယ့် အရပ်သားပြည်သူတွေကတော့ မြေမြုပ်မိုင်းအန္တရာယ်တွေ၊ စစ်ကျန်လက်နက်အန္တရာယ်တွေကိုလည်း မကြာခဏကြုံတွေ့နေကြရသလို သေဆုံးဒဏ်ရာရထိခိုက်တာတွေ မကြာခဏဖြစ်နေကြတယ်လို့ အာရက္ခပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရဟာ မိုင်းအသိပညာပေးမှုတွေ၊ မြေမြုပ်မိုင်းအန္တရာယ်ဟောပြောပွဲတွေကို ပြည်သူလူထုတွေကြားမှာ လုပ်ဆောင်နေပြီး မိုင်းအသိပညာဝေတာတွေ၊ မိုင်းအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ သတိပေးတာတွေကို ပုံမှန်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အာရက္ခပြည်သူတွေဟာ စစ်ကောင်စီတပ်ရဲ့ မိုင်းတွေ၊ စစ်ကျန်လက်နက်အန္တရာယ်တွေကို မကြာခဏကြုံတွေ့နေကြရတာမို့ မိုင်းရှင်းလင်းပေးတာတွေ၊ မိုင်အသိပညာပေးတာတွေကို ပိုမိုဆောင်ရွက်ပေးဖို့ လိုအပ်နေသေးတယ်လို့ အာရက္ခပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။