​ထိုင်း-လာအိုနယ်စပ်အနီး Bueng Khong Long မြို့နယ်အတွင်းမှာ ထိုင်းအထူးခြေလျင်တပ်ရင်း ၂၁၀၈ နဲ့ ဒေသခံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ ပူးပေါင်းပြီးရှောင်တခင်စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ရာ မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲသူ ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ ​ပူးပေါင်းအဖွဲ့ဟာ လမ်းသွားလမ်းလာတွေနဲ့ယာဉ်တွေကိုစစ်ဆေးတဲ့စစ်ဆေးရေးဂိတ်တခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရှောင်တခင်စစ်ဆေးရာကနေ အမျိုးသား ၂ ဦးကို မူးယစ်ဆေးဝါး၊ ဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေနဲ့အတူ ဖမ်းမိခဲ့တာပါ။  အဲဒီ ဖမ်းမိသူတွေကို ဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်ဖို့အတွက် သက်ဆိုင်ရာရဲစခန်းကို ပို့ဆောင်ထားပြီး ဖြစ်တယ်လို့ ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်၊မနေ့က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။  ​အဲဒီ ဖမ်းဆီးရမိသူတွေဆီကနေတဆင့် ဒေသတွင်းကမူးယစ်ဆေးဝါးကွန်ရက်တွေကိုပါ ဆက်လက်စုံစမ်းဖော်ထုတ်သွားမှာဖြစ်ပြီး နယ်စပ်ဒေသ မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာကို ရေရှည်ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ အခုလို စစ်ဆေးဖမ်းဆီးမှုတွေကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။

​ရန်ကုန်တိုင်း၊ လှည်းကူးမြို့နယ်က ဆင်ဖုန် မြောက် ကျေးရွာအနီးမှာရှိတဲ့ လယ်ကွင်းတခုမှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်၊မနက်ပိုင်းက ရှေ့ထွက်မိုင်း ၆ လုံးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကော်မရှင်တပ် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဲ​ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ဒေသခံတွေရဲ့ သတင်းပေးချက်အရ နယ်မြေခံလုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေက သွားရောက်စစ်ဆေးရာကနေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး လယ်ကွင်းထဲမှာ အသင့်ထောင်ထားတဲ့ အနေအထားနဲ့ရှိနေတဲ့ PC ပိုက် အပြာရောင် နဲ့ ပြုလုပ်ထားတဲ့ ရှေ့ထွက်မိုင်း ၆ လုံးကို တွေ့ရှိခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီတွေ့ရှိတဲ့ မိုင်းတွေကိုတော့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေက အန္တရာယ်မရှိအောင် စနစ်တကျ သက်မဲ့ပြုလုပ် သိမ်းဆည်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ​အဲဒီ ဒီမိုင်းတွေဟာ CRPH၊ NUG နဲ့ PDF အဖွဲ့ဝင်တွေက အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ လမ်းတံတားတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့အတွက် ပြင်ဆင်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ စွပ်စွဲပြောဆိုထားပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် မိုင်းတွေတွေ့တဲ့ နေရာတဝိုက်ကို နယ်မြေရှင်းလင်းတာနဲ့စုံစမ်းစစ်ဆေးတာတွေ ဆက်လုပ်နေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

​ထိုင်းနိုင်ငံက အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပမယ့် Cobra Gold 2026 စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုမှာ ပါဝင်ဖို့အတွက် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၀ ရက်က ဆာတာဟစ်ရေတပ်စခန်းကို ရောက်ရှိလာတဲ့ အမေရိကန်တပ်မတော်ရဲ့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို လေ့ကျင့်ရေးနယ်မြေတွေဆီ စတင်သယ်ယူနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ စစ်လက်နက်တွေထဲမှာ နာမည်ကျော် AH-64E Apache တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်တွေ၊ M777 အမြောက်ကြီးတွေအပြင် သံချပ်ကာလူနာတင်ယာဉ်နဲ့ ဘီးတပ်သံချပ်ကာယာဉ် အမျိုးမျိုး ပါဝင်နေတာပါ။ အဲဒီအပြင် တခြားစစ်ဘက်သုံး ထောက်ပံ့ရေးယာဉ်တွေနဲ့ဆက်သွယ်ရေးကိရိယာ အမြောက်အမြားကိုလည်း လေ့ကျင့်ရေးကွင်းတွေဆီကို ဆက်လက်ပို့ဆောင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ​ဒီနှစ် Cobra Gold စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဟာ ထိုင်းနဲ့ အမေရိကန်အပြင် တခြားမဟာမိတ်နိုင်ငံတွေလည်း ပါဝင်မယ့် နိုင်ငံစုံစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလေ့ကျင့်မှုမှာ စစ်ရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေတင်မကဘဲ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လေ့ကျင့်ခန်းတွေကိုပါ ထည့်သွင်းပြုလုပ်သွားဖို့ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ 

​ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်မှာ တောမီးလောင်ကျွမ်းမှု ပြင်းထန်နေတာကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားဒေသခံတွေဟာ မိူင်ပရာဝီဟီးယား (Preah Vihear) မြို့နယ်ထဲက ဘုန်းကြီးကျောင်းတကျောင်းမှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ကစပြီးယာယီလာရောက်ခိုလှုံနေကြရပါတယ်။ အဲဒီ ​ပလင်သမ် (Pleng Thom) နဲ့ ချအမ်း (Cha-em) လူနေရပ်ကွက်တွေမှာ တောမီးက အရှိန်အဟုန်နဲ့ ကူးစက်နေတာကြောင့် ဒေသခံတပ်ဖွဲ့တွေက အရေးပေါ် ဖယ်ရှားခိုင်းခဲ့တာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကလည်း ဒီရပ်ကွက်တွေမှာ တောမီးလောင်ကျွမ်းခဲ့တာကြောင့် အခုတကြိမ်မှာတော့ ဘေးကင်းလုံခြုံဖို့အတွက် ဝတ်ဖိုးငန်ဘုန်းကြီးကျောင်းဆီကို ရွာသားတွေရောက်ရှိလာနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအိုးအိမ်စွန့်ခွာမှုဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ကူးစက်နေတဲ့ တောမီးအန္တရာယ်ကြောင့်သာဖြစ်ပြီး တခြားနယ်စပ်ပြဿနာတွေကြောင့် မဟုတ်ဘူးလို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီ ရွာသားတွေဟာ အထုပ်အပိုးကိုယ်စီနဲ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းထဲမှာ ခိုလှုံနေကြရပြီး မီးငြှိမ်းသတ်နိုင်မယ့် အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။ ​အခုလောင်ကျွမ်းနေတဲ့ တောမီးဟာ နယ်စပ်တလျှောက်ကို ကူးစက်နေတာကြောင့် ဒေသခံတွေရော နယ်စပ်စောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေပါ စိုးရိမ်ပူပန်နေကြရပြီး မီးငြှိမ်းသတ်နိုင်ဖို့ ဆက်လက်ကြိုးစားနေကြဆဲ ဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော် ထိန်းချုပ်နယ်မြေမှာလူနေထိုင်မှု နည်းပါးနေသေးတာကြောင့် အခြေခံအိမ်ဆောက်ပစ္စည်းတွေဖြစ်တဲ့ ဝါးနဲ့ဓနိဝယ်လိုအားတွေ သိသိသာသာ ကျဆင်းနေပါတယ်။ ​အရင်ကဆိုရင် တခြားဒေသတွေကနေ ဝါးတွေအမြောက်အမြား ဝင်ရောက်ခဲ့ပေမယ့် အခုတော့ နီးစပ်ရာဒေသထွက်ဝါးတချို့ပဲ ဝင်နေပြီးဝယ်မယ့်သူမရှိသလောက် အရောင်းအဝယ်နည်းပါးနေတာပါ။ ​အဲဒီအပြင် သွားလာရေး အခက်အခဲတွေရှိနေသလို ဒေသခံတွေကလည်းအိမ်အသစ်ဆောက်ဖို့ထက် တခြားအရေးကြီးတဲ့ စားဝတ်နေရေးကိုပဲ ဦးစားပေးနေကြရလို့ အိမ်ဆောက်ပစ္စည်းဈေးကွက် ငြိမ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ​ကုန်သည်တွေဘက်မှာလည်း ဝယ်လိုအားမရှိတာကြောင့် ပစ္စည်းတွေသိုလှောင်ထားရတာကြာလာရင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် နယ်မြေအတွင်းလူပြန်လည်အခြေချမှုတွေများလာမှပဲ ဒီဈေးကွက်က ပြန်ကောင်းလာနိုင်မယ်လို့လည်း ကုန်သည်တွေကခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။

​အာရက္ခတပ်တော်(AA)ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ သံတွဲနဲ့တောင်ကုတ်ခရိုင်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့ကကျင်းပတဲ့ ၇၈ ကြိမ်မြောက် ချင်းအမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနားကို ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်/အာရက္ခတပ်တော် (ULA/AA) က တာဝန်ရှိသူတွေ တက်ရောက်ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီပွဲအတွင်းမှာ ချင်းရိုးရာအကတွေအပြင်ရက္ခိုင်ရိုးရာအကတွေနဲ့ပါစည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ဖျော်ဖြေခဲ့ကြတာပါ။ ​ULA/AA ဘက်က တာဝန်ရှိသူတွေက ချင်းလူမျိုးတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အမျိုးသားအခွင့်အရေးတွေကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ဂုဏ်ပြုစကားပြောကြားခဲ့သလို အခမ်းအနားအတွက် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုတွေပါ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအပြင် အနာဂတ်အာရက္ခတိုင်းပြည် တည်ဆောက်ရေးအတွက် ညီနောင်လူမျိုးစုတွေအကြား ပိုမိုလက်တွဲဆောင်ရွက်သွားမယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ ​ချင်းအမျိုးသားနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဘောလုံးပွဲ၊ လွန်ဆွဲပွဲတွေနဲ့ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲတွေကိုပါ ထည့်သွင်းကျင်းပခဲ့ပြီး ချင်းရိုးရာခေါင်ရည်၊အစားအစာတွေနဲ့လည်း ဧည့်ခံကျွေးမွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီနှစ်မှာတော့ ချင်းအမျိုးသားနေ့ကို သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်တင်မကဘဲ အာရက္ခတပြည်လုံးမှာရှိတဲ့ မြို့နယ်အသီးသီးမှာ အကြီးကျယ် ကျင်းပခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

Border News Agency ​မဲဆောက်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ။ ​ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်က ကျားဂေဟာ (Tiger Kingdom) မှာ ကျား ၇၂ ကောင် အုပ်စုလိုက်သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းဟာ ခွေးတွေမှာဖြစ်ပွားလေ့ရှိတဲ့ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုး ပူးတွဲကူးစက်ခံရတာကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ထိုင်းတိရစ္ဆာန်ဆေးကုဦးစီးဌာနက ဖေဖော်ဝါရီလ၂၀ ရက်၊ ဒီနေ့မှာ အတည်ပြုထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒါဟာ တချို့ကစိုးရိမ်နေကြသလို ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်တဲ့အဆုတ်ရောင်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးရတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ​ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးချက်တွေအရ ကျားတွေမှာ Canine Distemper Virus (CDV) လို့ခေါ်တဲ့ ခွေးဝမ်းကျရောဂါပိုးနဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘက်တီးရီးယားပိုး (Mycoplasma spp.) တို့ ကူးစက်ခံထားရတာကို တွေ့ရှိခဲ့တာပါ။ အဲဒီရောဂါပိုးဟာ တိရစ္ဆာန်အချင်းချင်းသာကူးစက်တတ်ပြီး တိရစ္ဆာန်ကနေလူကိုကူးစက်တဲ့ ရောဂါမျိုးမဟုတ်တာကြောင့် ပြည်သူတွေအနေနဲ့ စိုးရိမ်စရာမရှိဘူးလို့ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာနက ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ​ရောဂါပိုး လူကိုမကူးစက်နိုင်ဘူးဆိုပေမယ့်လည်း ကြိုတင်ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ သေဆုံးသွားတဲ့ကျားတွေနဲ့ နီးကပ်စွာထိတွေ့ခဲ့သူ ဝန်ထမ်းနဲ့တိရစ္ဆာန်ဆရာဝန် ၁၀၈ ဦးကို ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ သူတို့ကို ရောဂါပျိုးရက်ဖြစ်တဲ့ ၂၁ ရက်အထိ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သွားမှာဖြစ်ပြီး လောလောဆယ်မှာတော့ မဲရင်းမြို့နယ်က အဲဒီကျားဂေဟာကို ၁၄ ရက်ကြာ ယာယီပိတ်ထားကာ ပိုးသတ်သန့်စင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ​လက်ရှိမှာ ကျန်ရှိနေတဲ့ကျားတွေကို မဲတန်းမြို့နယ်က စောင့်ရှောက်ရေးစင်တာကိုပြောင်းရွှေ့ထားပြီး အခြေအနေကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အစားအသောက်တွေကို ကျက်အောင်ချက်စားဖို့၊ လက်ကိုမကြာခဏဆေးဖို့နဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေကိုကိုယ်တိုင်ထိတွေ့တာ ဒါမှမဟုတ် အစာကျွေးတာမျိုးတွေ မလုပ်ကြဖို့ သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ​တကယ်လို့ ထူးခြားတဲ့ကျန်းမာရေးလက္ခဏာတွေ သံသယရှိလာရင် အရေးပေါ်ဖုန်းလိုင်း ၁၄၂၂ ကို ၂၄ နာရီပတ်လုံး ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်တယ်လို့လည်း အသိပေးထားပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ချင်းမိုင်ဒေသက တိရစ္ဆာန်ထိန်းသိမ်းရေးလောကအတွက် တော်တော်လေးစိတ်မကောင်းစရာဖြစ်ရပ်တခု ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခုအခါမှာတော့ ရောဂါအရင်းအမြစ်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။