အင်တာဗျူး
Border News Agency
မောင်တော၊ နိုဝင်ဘာ ၂၂။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) စီရင်ချက် ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အာရက္ခဒေသရဲ့ လုံခြုံရေး၊ ပြန်လည်လက်ခံရေးနဲ့ အနာဂတ် နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေအပေါ် သုံးသပ်မှုတွေရှိနေပါတယ်။
ပြန်လည်လက်ခံရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနဲ့ ဒေသခံတွေရဲ့လုံခြုံရေး၊ မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်နဲ့ သဘောထားဆန္ဒတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ရှုမြင်မှုတွေရှိနေပါတယ်။
အဲဒီအကြောင်းတွေကို ရခိုင်နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူဦးဆန်းလင်းက Border News Agency ကို ပြောပြထားပါတယ်။
“ICJ အမိန့်ဟာနိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေးအရအရေးပါသလို အာရက္ခဒေသရဲ့ အနာဂတ်နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းအတွက်လည်း ကြီးမားတဲ့အချိုးအကွေ့တခုဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်နိုင်ငံတကာရဲ့ ဖြေရှင်းပုံတွေကမြေပြင်အခြေအနေနဲ့ကင်းကွာပြီး စာရွက်ပေါ်ကဥပဒေသက်သက်ဖြစ်မသွားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ခြွင်းချက်မရှိ အတင်းအကျပ်လက်ခံခိုင်းတာမျိုးကိုတော့ သဘောမတူနိုင်ပါဘူး။ ပြန်လည်လက်ခံရေးဟာ နိုင်ငံရေးအရအမြတ်ထုတ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်မဖြစ်သင့်သလို၊ မြေပြင်မှာအမှန်တကယ် နေထိုင်ခဲ့သူ ဟုတ်၊ မဟုတ်သေချာစိစစ်နိုင်တဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိသောစနစ်တခုရှိရပါမယ်။
အရေးကြီးဆုံးကတော့ ဒေသခံရခိုင်တွေရဲ့ လုံခြုံရေး၊ မြေယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်နဲ့ သဘောထားဆန္ဒတွေကို မဖြစ်မနေထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး အာမခံချက်ပေးနိုင်မှသာလက်တွေ့ကျတဲ့သဘောတူညီမှု ဖြစ်လာနိုင်ပါမယ်။
ဒေသတွင်း နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေအတွက် စိန်ခေါ်မှုရော အခွင့်အလမ်းပါဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။
လက်ရှိ မြေပြင်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ULA/AA အနေနဲ့ ဒေသတွင်း တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လူနည်းစုအခွင့်အရေးတွေကို နိုင်ငံတကာစံနှုန်းတွေနဲ့အညီ ကိုင်တွယ်ပြသနိုင်ရင် သံတမန်ရေးအရ တရားဝင်မှု (Legitimacy) တည်ဆောက်ဖို့ အခွင့်အရေးရလာနိုင်ပါတယ်။
တဖက်မှာလည်း နိုင်ငံတကာရဲ့ အနီးကပ်စောင့်ကြည့်မှုနဲ့ နိုင်ငံရေးဖိအားတွေ ဒေသအပေါ် ပိုမိုသက်ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။
တရားဝင်အခိုင်အမာပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဒါမှမဟုတ် ပြည့်စုံတဲ့ဥပဒေမူဘောင်အနေနဲ့တော့ မရှိသေးပါဘူး။
လက်ရှိမှာ ULA/AA ရဲ့ မူဝါဒလမ်းညွှန်ချက်တွေ၊ လူမျိုးဘာသာမခွဲခြားဘဲ တရားစီရင်ရေးဆောင်ရွက်မယ်ဆိုတဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေနဲ့ မြေပြင်ထိန်းကျောင်းမှုတွေလောက်သာရှိပါသေးတယ်။
ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးအတွက် ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာမူဘောင်အသစ်တွေကို အားလုံးပါဝင်တဲ့ဆွေးနွေးပွဲတွေကနေတစ်ဆင့် အမြန်ဆုံးအကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လိုအပ်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
စိုးရိမ်မှုအပြည့်အဝရှိပါတယ်။ မြေပြင်မှာ သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာဒဏ်ရာတွေ၊ လူမှုရေးတင်းမာမှုတွေ မပြေပျောက်သေးချိန်မှာ ပြင်ပအင်အားစုတွေရဲ့ သွေးခွဲလှုံ့ဆော်မှုတွေ၊ စစ်ရေးဗျူဟာအရ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခဖန်တီးလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေကြောင့် မလိုလားအပ်တဲ့အကြမ်းဖက်မှုတွေ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒါကိုတားဆီးဖို့ ဒေသတွင်းခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ အသိပညာပေးမှုတွေ အထူးအရေးကြီးပါတယ်။”






