Border News Agency
မောင်တော၊စက်တင်ဘာ ၂။
ရခိုင်မှာ အာရက္ခတပ်တော်(AA)ရော စစ်ကော်မရှင်ကပါ ဆိုးရွားတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို ကျူးလွန်နေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီးရုံး(OHCHR)က စက်တင်ဘာ ၂ ရက် ဒီနေ့ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အာရက္ခတပ်တော်ဟာ သတ်ဖြတ်မှု၊ အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းမှု၊အဓမ္မနေရပ်ရွှေ့ ပြောင်းစေမှု၊ဖမ်းဆီးမှု၊မီးရှို့မှု၊ငွေညှစ်မှု၊လုယက်မှုနဲ့ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို သိမ်းပို က်မှုတွေကို ကျူးလွန်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။
စစ်ကော်မရှင်ဘက်ကလည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊မေလ ၂၉ ရက်နေ့က စစ်တွေမြို့န ယ်၊ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာက အရပ်သား ၈၀ ခန့်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အဲဒီအပြင် စစ်ကော်မရှင်တပ်ဟာ စစ်တွေမြို့အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေနဲ့ကျေးရွာတွေက ရိုဟင်ဂျာတွေကို စစ်သားစုဆောင်းတာတွေလုပ်ခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။
အာရက္ခတပ်တော်ဟာ ရခိုင်မှာ ဘယ်သူ့ကိုမှ အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းတာတွေမလုပ်ကြောင်း OHCHR ကိုတုံ့ပြန်ခဲ့ပေမယ့် ဘူးသီးတောင်၊မောင်တော၊ပေါက်တော၊ကျောက်တော်၊မြောက်ဦး၊မင်းပြားနဲ့မြေပုံမြို့နယ်မှာ အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ယုံကြည်စိ တ်ချရတဲ့သတင်းတွေ ရရှိခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။
အဲဒီအပြင် မူဝါဒတခုတည်းအောက်မှာ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအားလုံးကို တန်းတူဆက်ဆံကြောင်း အာရက္ခတပ်တော်က ပြောကြားခဲ့ပေမယ့်လက်တွေ့မှာ အရင်အစိုးရတွေကချမှတ်ခဲ့တဲ့ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့လူ့အခွင့်အရေးနဲ့လွတ်လပ်ခွင့်တွေအပေါ်ကန့်သတ်မှုတွေက ဆက်လက်ရှိနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
“ရိုဟင်ဂျာနဲ့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသား အသို င်းအဝိုင်းနှစ်ခုလုံးက အရပ်သားပြည်သူတွေဟာ တိုက်ပွဲတွေရဲ့ နောက်ဆက် တွဲဆိုးကျိုးတွေကို ဆက်ပြီး ခံစားနေရတုန်းပါပဲ။စစ်တပ်က အရပ်သားတွေနဲ့ ကာကွယ် ထားတဲ့ နေရာတွေကို ပစ်မှ တ်မခွဲဘဲ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တိုက်ခို က်တာတွေ၊အတင်းအကျပ်နေရပ်ရွှေ့ ပြောင်းခိုင်းတာ၊အဓမ္မစစ်သားစုဆော င်းတာ၊လူတွေကို ဖမ်းဆီးပျောက်ဆုံးအောင်လုပ်တာ၊မတရားဖမ်းဆီးထိန်း သိမ်းတာ၊မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာ၊လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီတွေ မပေးဘဲ ပိတ်ပင်တာအပြင် သူတို့ကို ကြောက် လန့်သွားအောင် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ဒဏ်တွေကို ခံနေရတာပါ” လို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မ ဟာမင်းကြီးဗော်လ်ကာတာ့ခ် (Volker Türk)က ပြောပါတယ်။
စာမျက်နှာ ၁၄ မျက်နှာရှိတဲ့ ဒီအစီရင် ခံစာမှာ အာရက္ခတပ်တော်က ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ်မှုဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ်မှုဖြစ်စဉ်တွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေကို လုံခြုံရေးကောင်စီကတဆင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်တရားရုံး(ICC)ကို အပြည့်အဝ လွှဲပြောင်းပေးဖို့ကိုလည်း အစီရင်ခံစာမှာ ထပ်မံတောင်းဆိုထားပါတယ်။
စစ်ကော်မရှင်တပ်ကိုလည်း လူသားချ င်းစာနာမှုအကူအညီလိုအပ်တဲ့ အရပ် သားတွေဆီ အတားအဆီးမရှိ ဖြတ်သ န်းသွားလာခွင့်ပြုပြီး အစားအစာ၊ဆေး ဝါး၊မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ရေး ကန့်သတ်ချက်တွေကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့၊အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးဥပဒေနဲ့မကိုက်ညီတဲ့ ရိုဟ င်ဂျာတွေအပါအဝင် စစ်မှုထမ်းဖို့ ဆင့် ခေါ်တဲ့ပုံစံအားလုံးကို အဆုံးသတ်ဖို့၊နိုင် ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးကို လွှတ် ပေးကိုလည်းတောင်းဆိုထားပါတယ်။
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစ ည်းတွေနဲ့ စစ်တပ်ဆန့်ကျင်ရေး လက် နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကိုလည်း အပြည်ပြ ည်ဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေ၊ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့မတော်မတရားပြုကျင့်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ဖို့၊တရားလက်လွတ် သတ်ဖြ တ်မှုကနေ ရှောင်ကြဉ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။
အာရက္ခတပ်တော်ကိုလည်း ရိုဟင်ဂျာတွေကို အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းတဲ့ ပုံစံ အားလုံးကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ဖို့၊ နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာအားလုံးကို သူတို့ရဲ့ မူလနေရာတွေကို ပြန်လာခွင့်ပြုပြီး စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ပျက်စီးခဲ့တဲ့ နေအိမ်တွေကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ငွေကြေးအကူအညီပေးဖို့၊ ရိုဟင်ဂျာတွေ သွားလာလှုပ်ရှားမှုနဲ့မလို အပ်တဲ့ ကန့်သတ်ချက်အားလုံးကို ချက် ချင်းပယ်ဖျက်ပေးဖို့ အစီရင်ခံစာမှာ အကြံပြုထားပါတယ်။
