Border News Agency ​မဲဆောက်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂။ ​ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ မဲဆောက်မြို့ရှိ အလှပြင်ဆိုင်တခုမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားနှစ်ဦးကို အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်လက်မှတ်မရှိတဲ့အတွက် ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေကဖမ်းဆီးလိုက်တယ်လို့ တာ့ခ်ခရိုင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန (Immigration Tak) က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်၊ မနေ့ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဲဒီ မဲဆောက်မြို့၊ဖရာသတ်ဖာဒဲန်းကျေးရွာအုပ်စုရှိ "မာမာဘျူတီဆလွန်း" (Ma Ma Beauty Salon) အလှပြင်ဆိုင်ကိုဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့က တာ့ခ်ခရိုင် လဝက စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့၊လဝက အမှတ် ၅ အဖွဲ့နဲ့ တာ့ခ်ခရိုင်အလုပ်သမားညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းပြီး ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့တာပါ။ ​အဲဒီလိုစစ်ဆေးရာမှာ အသက်လေးဆယ်အရွယ်နဲ့ နှစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားနှစ်ဦးဟာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် အထောက်အထားမရှိဘဲ ဆိုင်မှာ အလုပ်လုပ်နေတာကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ​သူတို့ နှစ်ဦးကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်မှုနဲ့ အမှုဖွင့်ထားပြီး၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း မဲဆောက်ရဲစခန်းကို ပို့ဆောင်ကာ ဥပဒေအရ ဆက်လက်အရေးယူသွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

Border News Agency ​ဆောင်ခလာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂။ ​ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ ဆောင်ခလာပြည်နယ်၊ ဟတ်ယိုင်ခရိုင်ရှိ ပရာသန်ကီရီဝပ်ကျောင်းအတွင်းမှာ ဖေဖော်ဝါရီလ၁၁ ရက်၊မနေ့က သေနတ်ပစ်ခတ်မှုတခုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကျောင်းအုပ်ကြီးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၄ ဦး ဒဏ်ရာရသွားခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းသတင်းတွေအရ သိရပါတယ်။ အဲဒီ​ကျူးလွန်သူဟာ အခင်းမဖြစ်ပွားခင်က ရဲအရာရှိတဦးကို ဓားနဲ့ခုတ်ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်ရဲ့ 9mm သေနတ်ကို လုယူကာ ကျောင်းအတွင်းကို ဆိုင်ကယ်နဲ့ ဝင်ရောက်လာခဲ့တာပါ။ အဲဒီနောက် ကျောင်းအတွင်းမှာ သေနတ်နဲ့ စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ကျောင်းအုပ်ကြီးနဲ့ ကျောင်းသားတွေကို အစည်းအဝေးခန်းမထဲမှာ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲ​ဒီပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျောင်းအုပ်ကြီးမှာ ဒဏ်ရာပြင်းထန်တာကြောင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်မှုခံယူခဲ့ရပြီး လက်ရှိမှာတော့ အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင် (ICU) ထဲမှာ ဆေးကုသမှု ခံယူနေရပါတယ်။ ကျောင်းသား ၂ ဦးကတော့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးစားစဉ်မှာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့လို့ ဆေးရုံကိုပို့ဆောင်ထားရသလို တရားခံကို ရဲတပ်ဖွဲ့ကဝင်ရောက်ဖမ်းဆီး ထိန်းချုပ်ချိန်မှာလည်း တရားခံဖြစ်သူမှာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ​ကျူးလွန်သူဟာ အရင်က ရာဇဝတ်မှုမှတ်တမ်းမရှိပေမယ့် စိတ်ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းမှုကြောင့်ဆေးကုသမှု ခံယူခဲ့ဖူးသူဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ ဆေးရုံက ဆင်းလာသူဖြစ်ပါတယ်။ သူရဲ့ညီမငယ်ကို ဆရာမဖြစ်သူက အပြစ်ပေးဆုံးမခဲ့တာကို မကျေနပ်လို့ အခုလို လာရောက်လုပ်ဆောင်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆနေကြပါတယ်။ ​လက်ရှိမှာတော့ ရဲတပ်ဖွဲ့က သက်သေအထောက်အထားတွေ သိမ်းဆည်းဖို့ ကျောင်းဝင်းတခုလုံးကို ပိတ်ဆို့ထားပါတယ်။ စစ်ဆေးမှုတွေ မပြီးမချင်း ဆရာတွေနဲ့ ကျောင်းသားတွေကို ယာဉ်တွေ ပြန်ထုတ်ခွင့်မပြုသေးဘဲ ကျောင်းသားတွေကိုတော့ ဘေးကင်းရာ ကျောင်းပြင်ပကို ယာယီရွှေ့ပြောင်းပေးထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

Border News Agency  မလေးရှား၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ပီနန်းမြို့က JURU ညစျေးမှာ ဖေဖော်ဝါရီဘ၁၁ ရက်၊မနေ့ညက အာဏာပိုင်တွေ အော်ပရာစီ (Operasi) ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ပါတယ်။ ​အာဏာပိုင်တွေဟာ ညစျေးအတွင်း ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့တာဖြစ်ပြီး အထောက်အထားမဲ့သူ အချို့ကိုလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားပါတယ်။ ​အဲဒါကြောင့် ပီနန်းရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ အခုရက်ပိုင်းအတွင်း အပြင်ထွက် သွားလာရာမှာ အထူးသတိထားကြဖို့ လိုအပ်နေတာပါ။  ​အထူးသဖြင့် အထောက်အထား မပြည့်စုံတဲ့ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ အခုရက်ပိုင်းမှာ ညစျေးလို လူစည်ကားတဲ့နေရာတွေကို မသွားသင့်ဘူးလို့ မလေးရှားရောက်မြန်မာတွေက အသိပေးထားပါတယ်။ ​မလေးရှားမှာ အခုနောက်ပိုင်း အော်ပရာစီ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးတာတွေ ခပ်စိပ်စိပ် ပြန်ရှိလာတာကြောင့် သတိနဲ့ နေထိုင်ကြဖို့ တိုက်တွန်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

Border News Agency  အမေရိကန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁။ ​ကျူးဘားအစိုးရဟာ နိုင်ငံအတွင်းရှိအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်အားလုံးမှာ လေယာဉ်ဆီ (Jet A-1) ပြတ်လပ်နေတာကြောင့် နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းတွေကို ဆီဖြည့်ပေးနိုင်တော့မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့မှာ တရားဝင်သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ​အဲဒီအခြေအနေဟာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ကျူးဘားအပေါ် စွမ်းအင်ပိတ်ဆို့မှုအသစ်တွေ လုပ်ဆောင်လိုက်တာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်ပြီး၊ ဆီပြတ်လပ်မှုဟာ အနည်းဆုံးတလကြာမြင့်မယ်လို့ သိရပါတယ်။ ​သမ္မတထရန့်ဟာ ကျူးဘားကိုဆီရောင်းပေးတဲ့ ဘယ်နိုင်ငံကိုမဆို အမေရိကန်ကိုကုန်ပစ္စည်းတင်သွင်းရင် အထူးအခွန်အကြီးအကျယ်ကောက်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တာကြောင့် အဓိကဆီပေးသွင်းနေတဲ့ မက္ကဆီကိုနဲ့ ဗင်နီဇွဲလားတို့က ဆီတင်ပို့မှုတွေ ရပ်တန့်သွားခဲ့ပါတယ်။ ​ဒီလိုဆီပြတ်လပ်မှုကြောင့် ကျူးဘားကိုပျံသန်းနေတဲ့ ခရီးစဉ်တွေရပ်နားလိုက်ရသလို ဆိုက်ရောက်နေတဲ့ ခရီးသည် ၃,၀၀၀ ကျော်ကို ပြန်ခေါ်ဖို့အတွက် ဆီအပိုတင်ဆောင်ထားတဲ့ အထူးလေယာဉ်တွေကိုပဲ စေလွှတ်နေရပါတယ်။ ​နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းအချို့ဟာ ကျူးဘားခရီးစဉ်တွေကိုဖျက်သိမ်းတာ ဒါမှမဟုတ် အနီးနားက ဘဟားမားနဲ့ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတွေမှာ ဆီဝင်ဖြည့်ပြီးမှ ပျံသန်းရမယ့်အခြေအနေတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ​လက်ရှိမှာ လေယာဉ်ဆီတင်မကဘဲ ပြည်တွင်းမှာလည်း လျှပ်စစ်မီး ၁၀ နာရီကျော် ပြတ်တောက်တာ၊ ဘတ်စ်ကားနဲ့ ရထားခရီးစဉ်တွေ လျှော့ချတာအပြင် ဟိုတယ်အချို့ကိုပိတ်သိမ်းပြီး စွမ်းအင်ချွေတာနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

Border News Agency မောင်တော၊​ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁။ ​မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းက အဆိုးရွားဆုံး ခံစားနေရတဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် စားဝတ်နေရေးနဲ့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး အကူအညီတွေ အရေးတကြီးလိုအပ်နေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ (UN OCHA Myanmar) က သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီလိုအကူအညီတွေသာ မရရှိဘူးဆိုရင် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေက ရှည်ကြာနေဦးမယ်လို့ ​UN OCHA ရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာတုံ့ပြန်ရေးစီမံချက် (HNRP) မှာအခုလို ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေး (Livelihoods) ကို ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ဖို့ နိုင်ငံတကာ ဖွံ့ဖြိုးရေးမိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ဝိုင်းဝန်းကူညီဖို့ လိုအပ်နေတာပါ။ ​အဲဒီအပြင် စစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ရွေးကောက်ပွဲတွေကြောင့် တိုက်ပွဲတွေပိုပြင်းထန်လာနိုင်ပြီး ပြည်သူတွေနေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရတာတွေ ပိုတိုးလာနိုင်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲဒီအပြင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အကန့်အသတ်တွေကြောင့် အကူအညီပေးရေး လမ်းကြောင်းတွေလည်း ပိုပြီးအပိတ်ခံရနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလိုအကူအညီပေးရေးလမ်းကြောင်းတွေ ပိတ်ဆို့ခံရနိုင်တာကြောင့် မြေပြင်မှာတကယ်အလုပ်လုပ်နေတဲ့ "ဒေသခံကယ် ဆယ်ရေးအဖွဲ့" တွေကိုပဲ အဓိကအားကိုးပြီး အကူအညီပေးသွားရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့နဲ့အတူ စွန့်စားရမှုတွေကို မျှဝေခံယူသွားရမယ့် အခြေအနေရှိတယ်လို့ UN OCHA က အသိပေးထားပါတယ်။

​Border News Agency မဲဆောက်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀။ ​ထိုင်းနဲ့ကမ္ဘောဒီးယားအကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရထားတာ တလကျော်ရှိပြီဖြစ်ပေမယ့် ကမ္ဘောဒီးယားဘက်က နယ်စပ်အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အချက်အလက်အမှားတွေ တင်ပြနေတယ်လို့ ထိုင်းတပ်မတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းထိုင်း သုဝါရီက ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်၊ မနေ့ကပြောဆိုလိုက်ပါတယ်။ ​ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့က ကျင်းပတဲ့နှစ်နိုင်ငံအထူးနယ်စပ်ကော်မရှင် (GBC) အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်အရ နှစ်ဖက်တပ်တွေ အပစ်ရပ်ခဲ့ကြတာပါ။ ထိုင်းဘက်ကတော့ အင်အားတိုးချဲ့မှု မလုပ်ဘဲ မြေမြှုပ်မိုင်းရှင်းလင်းရေးတွေကိုပဲ အဓိကလုပ်ဆောင်နေပေမယ့် ကမ္ဘောဒီးယားဘက်ကတော့ ထိုင်းတပ်တွေ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်နေတယ်လို့ အခြေအမြစ်မရှိ စွပ်စွဲနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ​အဲဒီအပြင် ပရယ်ဝိဟာအပါအဝင် ရှေးဟောင်းရဲတိုက်တွေကို ထိုင်းဘက်က တိုက်ခိုက်တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း အဲဒီအဆောက်အအုံတွေကို ကမ္ဘောဒီးယားဘက်က စစ်စခန်းအဖြစ်သုံးပြီး ထိုင်းဘက်ကို အရင်စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ အထောက်အထားနဲ့တကွ ပြန်လည်ရှင်းလင်းထားပါတယ်။ နယ်စပ်တစ်လျှောက်ကအွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (Scam) လုပ်ငန်းတွေကိုလည်း ဆက်လက်နှိမ်နင်းသွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီ​နယ်စပ်မျဉ်းတိုင်းတာသတ်မှတ်ရေး (JBC) လုပ်ငန်းတွေ မစခင်မှာ နယ်စပ်ဒေသတင်းမာမှုတွေ တကယ်လျော့ကျသွားတာ ရှိ၊မရှိနဲ့ မြေမြှုပ်မိုင်း ကင်းစင်မှု ရှိ၊ မရှိကို အရင်ဆုံး စစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ ထိုင်းတပ်မတော်က အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာတင်ပြချက်ထဲမှ ULA/AA ပုံရိပ် ARSA အပေါ် ဂမ်ဘီယာမြင်မှု မည်သို့ရှိသည်ကို ဖော်ပြပြီးနောက် ULA/AA အ ပေါ် ဂမ်ဘီယာမြင်မှုမည်သို့ရှိသနည်းဟုမေးစရာရှိလာသည်။  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီလကြားနာပွဲတွင် ဂမ်ဘီယာမှULA/AA အပေါ် မြင်မှုသ ဘောထားတွင် ယခင်ကထက် ပိုမိုမြင်သာသောကောက်ချက်များကို တွေ့လာရသည်။  ၁။"သွေးခွဲခံရမှု၏သားကောင်" လော၊ "စောင့်ရှောက်သူ" လော။ ရိုဟင်ဂျာဂျီနိုဆိုက်အမှုအခင်းတွင် ဂမ်ဘီယာအမြင်မှာ ULA/AAသည်"ဂျီနိုဆို က်အားကျူးလွန်သူ"၊"ရန်သူ"ဟု သတ် မှတ်ထားခြင်း"မရှိပေ"။  သို့သော် ULA/AA သည် မြန်မာစစ်တပ်က ရခိုင်နှင့်ရိုဟင်ဂျာကြားဗျူဟာမြော က်"အမုန်းတရားဖန်တီးမှုစက်ကွင်းအ တွင်း"အသုံးချခံနေရသောအဖွဲ့အစည်းအဖြစ်မြင်ထားသည်။  မြန်မာစစ်တပ်က "ရိုဟင်ဂျာများကို အတင်းအဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းပြီး ULA/AA ကို ရင်ဆိုင်ထားလိုက်ကာနိုင်ငံရေးထောင်ချောက်ဆင်ထားခြင်းဖြင့်" ရိုဟင်ဂျာနှင့် ULA/AA ကြားတွင် ပဋိပက္ခ" ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။  ULA/AAက ရိုဟင်ဂျာများအား "ရန်သူ" ဟုမြင်လာအောင်အကွက်ချထားသ ည်။  ထိုအကွက်ထဲတွင် ULA/AA သည်လ ည်း မကျော်လွှားနိုင်ဘဲရှိနေသည်ဟု ဂမ်ဘီယာမြင်သည်။ ၂။"ထိရောက်သောထိန်းချုပ်သူ" (De Facto Authority) ဂမ်ဘီယာမှ AA သည် ရခိုင်နယ်မြေအ များစုကို လက်တွေ့စိုးမိုးထားသည့်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်ကို လက်ခံထားသည်။  ထိုသို့လက်ခံထားခြင်းကြောင့် ULA/AA ထိန်းချုပ်ရာနယ်မြေအတွင်းရှိ ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် အကာအကွယ်ပေးရန်၊ စောင့်ရှောက်ရန်တာဝန် (Responsibility to Protect) ရှိသော သူအဖြစ်မြင်လာသည်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရနယ်မြေစိုးမိုးထားသူသည် မိမိစိုးမိုးရာနယ်မြေထဲတွင် လူနည်းစုများအပေါ် မျိုးတုံးသတ် ဖြတ်မှုဘေးမှ ကာကွယ်ပေးရမည်ဟူ သောအချက်ကို ULA/AAလိုက်နာလာနိုင်ကောင်းလိုက်နာလာနိုင်မည်ကို ဂမ်ဘီယာမျှော်လင့်ချက်ထားလိုပုံရသည်။ ၃။ မျက်စိအောက်တွင်ထားခြင်း။ ဂမ်ဘီယာမှ ဘူးသီးတောင်၊မောင်တော တိုက်ပွဲများအတွင်း ရိုဟင်ဂျာများအား ထိခိုက်နစ်နာစေသော ULA/AAလုပ်ရပ်အချို့အပေါ် စိုးရိမ်မှုရှိကြောင်းလည်း ICJ တရားခွင်မှတဆင့် သတင်းစကားပါးလိုပုံရသည်။  ဂမ်ဘီယာအနေဖြင့် ULA/AA အပေါ် မျှော်လင့်ချက်ထားသလို လက်ရှိအနေ အထားတွင်"စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရမည့် အဖွဲ့အဖြစ်"လည်း သဘောထားပုံရသည်။  ULA/AA အား မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုမြောက်သောလုပ်ရပ်များကို မကျူးလွန်မိရန် သတိပေးလိုသော သဘောထားမျိုးဂမ်ဘီယာတွင်ရှိပုံရသည်။ ...

ကံ့ကော်နီရေးပါတယ်။ စစ်‌အာဏာသိမ်းငါးနှစ်တာမှာ ငွေကြေးဖောင်းကြွမှုတွေပိုမို့ဆိုးလာတာနဲ့အမျှ  ကုန်ဈေးနှုန်းတွေက အာရက္ခဒေသမှာ ပိုမိုးဆိုးရွာနေပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ကုန်လမ်း၊ရေလမ်းတွေအပါအဝင် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုတွေကိုလည်း တားဆီးပိတ်ခဲ့တော့ အာရက္ခ ပြည်သူတွေ စားဝတ်နေရေးအခက်အခဲတွေဖြစ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အဲဒီလိုကုန်စျေးနှုန်းတွေတရိတ်ရိတ် တက်နေချိန်မှာ မိသားစုသုံးဦးရှိတဲ့အိမ်ထောင်စုတစုအတွက် တရက်ကုန်ကျစားရိတ်ဟာကျပ်ငါးသောင်းထိရှိ‌နေပါတယ်။ အဲဒီကုန်ဈေးနှုန်းတွေကြောင့် ဝင်ငွေမရှိတဲ့မိသားစုတွေမှာ ကလေးတွေရဲ့ ကျောင်းစာရိတ်၊ စားသောက်စာရိတ်၊ စျေးစာရိတ်တွေကို လကုန်ခါနီးလာတို င်းစိတ်ပူနေရတယ်လို့ ဒေါ်လှမေသိန်းက ညည်းတွားပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်ကင်းစင်တဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)ထိန်းချုပ်နယ်မြေမှာနေပေမယ့်ပိုက်ဆံအဓိကရှာနေတဲ့အိမ်ထောင် ဦးစီးအမျိုးသားစစ်မှုထမ်းနေချိန်မှာ  စားဝတ်နေရေးအတွက် စိုးရိမ်းစိတ်ဖြစ်နေတယ်လို့ဒေါ်လှမေသိန်းက ပြောပါတယ်။ ဒေါ်လှမေသိန်းရဲ့ အမျိုးသားက အသ က်ငါးဆယ်ကျော်ပြီမို့ ပြည်သူ့စစ်သင် တန်းမတက်ခဲ့ရပေမယ့်တပ်သားသစ် စုဆောင်းရေးမှာ  ထမင်းချက်တာဝန်နဲ့လအတော်ကြာနေခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီအိမ်ထောင်ဦးစီမရှိတဲ့နောက်  ပ ညာရေးစာရိတ်နဲ့စားဝတ်နေရေးအတွ က်မိသားစုတာဝန်တွေကို ဒေါ်လှမေသိ န်းပခုံးထမ်းတာဝန်ယူရချိန်နေ့ရက်တိုင်းဟာ စိုးရိမ်စိတ်မကင်းခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလို့ခင်ပွန်းမရှိချိန်တွေမှာ မိသားစု ထမင်းဝိုင်းဟာ အရင်လို့မစို့ပြေတော့ပါ။ ဒါပေမယ့်"ကျွန်မကအရာရာကို တောင့်ခံနေပါတယ်။ဘာလို့ တောင့်ခံ‌လဲဆိုရင်  ကျွန်မရဲ့သားသမီးလေးယောက်စလုံးကိုပညာမတတ်ဘဲစိတ်ဆင်းရဲကိုယ်ဆ င်းရဲနဲ့စိတ်ဒဏ်ရာရသွားမှာကို အရမ်းကြောက်ပါတယ်။မိခင်ဖြစ်တဲ့ ကျွန်မက ပြိုကွဲပြနေရင် သားသမီးတွေ ပိုစိတ်ထိခိုက်သွားရမယ်။"လို့ ဒေါ်လှမေသိန်းက Border News Agency ကို ပြောပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော်ဟာအာဏာသိမ်းစစ်တပ်ထိန်းချုပ်နယ်မြေအများစုကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေ တွေမှာ  အမျိုးသားကာကွယ်‌ရေးဆိုင် ရာအရေးပေါ်ပြဋ္ဌာန်းချက်(NDEP)ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊မေလကထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ တအိမ်ထောင်ကိုလူတဦးနှုန်းနဲ့အမျိုးသမီးတွေမှာ  အသက်ဆယ်ရှစ်နှစ်မှနှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်၊  အမျိုးသားတွေမှာအသက်ဆယ်ရှစ်နှစ်မှလေးဆယ်ငါးနှစ်ဆိုပြီးသတ်မှတ်ချ က်‌တွေနဲ့ခေါ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီပြည်သူ့စစ်သင်တန်းကြာမြင့်ချိန်မှာလေးဆယ်ငါးရက်ဖြစ်ပြီးသင်တန်းပြီးဆုံးပါကာနှစ်နှစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရမယ်ဆိုပြီး အာရက္ခတပ်တော်က ပြီးခဲ့ နှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊မတ်လနှစ်ဆယ့်ငါးရက်‌နေ့ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အသက် ဆယ်ရှစ်နှစ်မှ လေးဆယ်ငါး နှစ်လို့ သတ်မှတ်ထား‌‌ပေမယ်တချို့ မြေပြင်နဲ့ ကျေးလက် တွေမှာ  အမျိုးသားတွေ စစ်မှုထမ်းရမယ် ဆိုရင် အသက် ငါးဆယ် ကျော်အရွယ်  တွေ တပ်ထဲပါသွားကြတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ အဲဒီအပြင်ဝင်ငွေ အဓိကရှာတဲ့ မိသားစု ‌မှာ အမျိုးသားတွေ တပ်တော်ထဲ လိုက်ရတဲ့အခါကျန်ခဲ့တဲ့မိသားစုတွေ၊က လေးငယ်တွေရဲ့ရှင်သန်မှုတိုက်ပွဲက တော့အဆိုးဝါးဆုံးအခြေအနေမှာရှိနေခဲ့ပါတယ်။ "မိခင်တဦးဖြစ်တဲ့ ကျွန်မကိုယ်တိုင်ကလည်းပဲ အာဟာရချိုတဲ့ပြီးကျန်းမာ ရေးမကောင်းတော့ အလုပ်ကြမ်း မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ရွာက တခြားအမျိုးသ မီးတွေလို့ ငါးရှာ၊ဟင်းရှာလည်း လိုက်မရှာနိုင်ပါဘူး။တဖက်မှာ နို့စိုးကလေးတွေလည်းရှိသေးတော့ ကလေးကို အ ပ်ထားခဲ့ဖို့ ဆွေးမျိုးသားချင်းညီအစ်ကို မောင်နှမ မရှိပါဘူး။"လို့ သူမက ပြောပါတယ်။ အဲဲဒီအခြေအနေတွေနဲ့"မိသားစုးစားဝ တ်နေရေးဖြေရှင်းနေရချိန်မှာ စစ်သင် တန်းတက်နေရတဲ့ အမျိုးသားက အ သုံးစားရိတ်လှမ်းမှာရင် ထည့်မပေးနိုင်ဘူး။''လို့ ဒေါ်လှမေသိန်းက ပြောပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာလ မှာ ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးရေးအစီအစဉ် (UNDP)က ရခိုင်ရှိအမျိုးသမီးသုံးဆ ယ့်နှစ်ရာခိုင်နှုန်းမှာ အလုပ်အကိုင်၊ ပညာရေး ဒါမှမဟုတ်  သင်တန်းတခုခုတွင် ပါဝင်မှု မရှိတဲ့ အခြေအနေနဲ့  ဖယ်ကျဉ်ခံနေရတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသမီးတွေဟာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေမရှိကြပေမယ့်မိသား စုစားဝတ်နေရေးအတွက် နေ့စဥ်ရုန်းက န်နကြရပါတယ်။...

​ထိုင်းနိုင်ငံ၊ စမွတ်စခွန်ပြည်နယ်ရှိဂိုဒေါင်တခုမှာ ပစွည်းအတုပေါင်းနှစ်သိန်းကျော်နဲ့မြန်မာအမျိုးသမီးတဦးကို ဖမ်းဆီးလိုက်တယ်လို့ ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေကဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်၊မနေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသမီးဆီက ခေါင်းလျှော်ရည်နဲ့သွားတိုက်ဆေးအပါအဝင်အလှကုန်ပစ္စည်းအတုပေါင်းနှစ်သိန်းကျော်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ​အဲဒါကြောင့် စီးပွားရေးရာဇဝတ်မှုနှိမ်နင်းရေးဌာန (ECD) က အရာရှိတွေဟာ ရှာဖွေဝရမ်းနဲ့အတူဘန်ကော့ (Ban Koh) ကျေးရွာရှိ ဂိုဒေါင်တခုနဲ့ နဒီ (Na Di) ရပ်ကွက်ရှိ လူနေအိမ်တလုံးကို မနေ့​ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ​အဲဒီစီးနင်းမှုအတွင်း "ဆန့်" (Sank) အမည်ရှိ မြန်မာအမျိုးသမီးတဦးကို လက်ရဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူမဟာ နာမည်ကြီးကုန်အမှတ်တံဆိပ်တွေကို အတုပြုလုပ်ကာ အွန်လိုင်းကနေတဆင့် ပြန်လည်ရောင်းချနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ​အဲဒီပစ္စည်းအတုတွေကို အွန်လိုင်းပလပ်ဖောင်းတွေမှာ ပုံမှန်ပေါက်ဈေးထက် အလွန်အမင်းလျှော့ဈေး (Aggressive discount) တွေနဲ့ စားသုံးသူတွေကို ဆွဲဆောင်ရောင်းချခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ​သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်တွေကတော့ ဒီလိုပစ္စည်းအတုတွေကို အသုံးပြုမိရင် ပြင်းထန်တဲ့ ကျန်းမာရေးဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ကြုံရနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။ ​အဲဒိဖမ်းဆီးခံရသူ မြန်မာအမျိုးသမီးရဲ့ ဝန်ခံချက်အရ သူမဟာ စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တာဝန်ယူပြီး သူမရဲ့ခင်ပွန်းဖြစ်သူ တရုတ်နိုင်ငံသားနဲ့အတူ ဒီလုပ်ငန်းကို တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ​အဲဒီအမျိုးသမီးကို ECD ဌာနခွဲ ၁ ဆီ လွှဲပြောင်းပေးထားပြီး ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေတဲ့သူမရဲ့ခင်ပွန်းတရုတ်နိုင်ငံသားကို ဖမ်းဆီးရမိဖို့အတွက် ရဲတပ်ဖွဲ့က ဆက်လက်ရှာဖွေနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။