​ရန်ကုန်မြို့မှာရှိတဲ့ တီမောလက်စ်တေ သံရုံးယာယီတာဝန်ခံ မစ္စတာ အေလီယို ဒီ ရိုဆာရီယို ဖာနန်ဒက်စ် (Mr. Elio de Jesus Rosario Fernandes) ကို လာမယ့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့ထက်နောက်မကျဘဲ မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာသွားဖို့ စစ်ကော်မရှင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖေဖော်ဝါရီလ၁၅ ရက်နေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ​တီမောလက်စ်တေ အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နေတာကြောင့် အခုလို သံတမန်ရေးအရ အရေးယူရတာဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကဆိုပါတယ်။ ​ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ တီမောလက်စ်တေ သမ္မတဟာ မြန်မာစစ်တပ်အရာရှိတွေကို တရားစွဲဆိုဖို့ ကြိုးပမ်းနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတခုရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလုပ်ရပ်ဟာ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်း ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေးဆိုတဲ့ မူဝါဒကို ချိုးဖောက်တာဖြစ်သလို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချင်းချင်း ဆန့်ကျင်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ဆက်သွယ်တာဟာ လက်ခံနိုင်စရာမရှိဘူးလို့ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ဆိုပါတယ်။ ​ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဇန်နဝါရီလ၂၉ ရက်နေ့က လာအိုနိုင်ငံမှာကျင်းပတဲ့ အစည်းအဝေးတုန်းကလည်း စစ်ကော်မရှင်ဘက်က ကန့်ကွက်ခဲ့သလို တီမောလက်စ်တေဘက်က ရှင်းလင်းချက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် တီမောလက်စ်တေဘက်က တရားဝင်ရှင်းလင်းချက် မပေးတဲ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံက အဖွဲ့အစည်းအချို့နဲ့ ဆက်လက်ထိတွေ့နေတာကြောင့် အခုလို သံတမန်ကို နှင်ထုတ်တဲ့အထိ ဖြစ်လာတာပါ။ ​မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ နိုင်ငံအချင်းချင်း တန်းတူရည်တူရှိရေးနဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေးဆိုတဲ့ မူဝါဒတွေကို လေးစားလိုက်နာဖို့ တီမောလက်စ်တေဘက်ကို အမြဲတစေ သတိပေးခဲ့တယ်လို့လည်းဆိုပါတယ်။ ​အတယ်လို့ တီမောလက်စ်တေဘက်က သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေကို မပြောင်းလဲဘူးဆိုရင် နောက်ထပ် ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ အစီအမံတွေကို ထပ်မံလုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့လည်း စစ်ကော်က သတိပေးထားပါတယ်။

​ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ တာ့ခ်ခရိုင်၊ ထာ့ဆောင်ယန်းမြို့နယ်အတွင်းသို့ သောင်ရင်းမြစ်ကို လှေနဲ့ဖြတ်ကျော်ကာခိုးဝင်လာတဲ့ မြန်မာလုပ်သား ၅ ဦးကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့က အမှတ် ၃၅ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ကဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နယ်စပ်တလျှောက် တရားမဝင် ဝင်ရောက်တာတွေကို တားဆီးဖို့ ကင်းလှည့်စစ်ဆေးနေစဉ် သံသယဖြစ်ဖွယ် လှေတစီး ကမ်းကပ်လာတာကို တွေ့ခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲဒီလှေကို ​တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဝင်ရောက်စစ်ဆေးရာမှာ တရားဝင်အထောက်အထား တစုံတရာမရှိဘဲ ခိုးဝင်လာသူ မြန်မာနိုင်ငံသား ၅ ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ သူတို့ကိုစစ်ဆေးမေးမြန်းရာမှာ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းပိုင်းရှိစမွတ်စာခွန်ခရိုင် (Samut Sakhon) သို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ဖို့ လာတာလို့ ဆိုထားပါတယ်။ သောင်ရင်းမြစ်ကမ်းစပ်သို့ ရောက်ရင် လာကြိုမယ့်သူရှိပြီး အဲဒီကတဆင့် အလုပ်ခွင်သို့ ပို့ဖို့စီစဉ်ထားတယ်လို့လည်း ဝန်ခံထွက်ဆိုထားပါတယ်။ ​အဲဒီဖမ်းဆီးရမိတဲ့ မြန်မာလုပ်သား ၅ ဦးစလုံးကိုတရားမဝင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မှု၊ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ နိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်မှုဥပဒေတွေနဲ့အရေးယူနိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာရဲစခန်းသို့ ပို့ဆောင်လွှဲပြောင်းပေးထားတယ်လို့သိရပါတယ်။

​အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ နယူးယောက်မြို့ရှိ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နဲ့ ၁၃ ရက်နေ့တွေက ကျင်းပခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ကြားနာပွဲသို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH) မှမြန်မာလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဲဒီပါပွဲကို နိုင်ငံတကာပါလီမန်များအဖွဲ့ (IPU) နဲ့ ကုလသမဂ္ဂ (UN) တို့က ပူးပေါင်းကျင်းပတာဖြစ်ပြီး မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တွေဖြစ်တဲ့ ဒေါ်မြတ်သီတာထွန်း၊ဒေါ်မြမျိုးအေးနဲ့ဒေါ်ဖြူဖြူလွင်တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ​ကြားနာပွဲအတွင်း မြန်မာကိုယ်စားလှယ်တွေက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းဟာ စစ်တပ်ရဲ့ အကြမ်းဖက်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် တိုက်ရိုက်ဖြိုဖျက်ခံခဲ့ရတာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ လက်ရှိမှာ ပြည်သူ ၁၆ သန်းကျော် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ကော်မရှင်တပ်က ကျင်းပတဲ့အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲဟာ စစ်မှန်တဲ့ကိုယ်စားပြုမှု မရှိတဲ့အတွက် ဒီမိုကရေစီကို နောက်ထပ်စိန်ခေါ်မှုဖြစ်စေတယ်လို့ ထောက်ပြဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ​နိုင်ငံတကာအနေနဲ့ အာဏာကိုအတင်းအဓမ္မသိမ်းယူထားသူတွေကို ပြည်သူကရွေးချယ်ထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေနဲ့ တန်းတူဆက်ဆံနေမယ်ဆိုရင် ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းတွေ အားနည်းသွားမှာဖြစ်လို့ မူဝါဒပိုင်းတသမတ်တည်းရှိဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့လည်း တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ အဲဒီကြားနာပွဲသို့ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းလည်း တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။

​ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ ချင်းဒေါင်မြို့နယ်အတွင်း ၆ ဘီးတပ် ကုန်တင်ကားတစီးပေါ်မှာ သယ်ဆောင်လာတဲ့ စိတ်ကြွဆေးပြား ၉,၉၇၀,၀၀၀ (၁၀ သန်းနီးပါး) ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တယ်လို့ ဖာမိူင်းတပ်ဖွဲ့ (Pha Muang Force) က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဲဒီဖာမိူင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ နယ်မြေခံအထူးတပ်ဖွဲ့တွေဟာ ချင်းဒေါင်မြို့နယ်၊မိူင်းနမြို့နယ်ခွဲရှိ ရင်းလွမ်ကျေးရွာအနီး စစ်ဆေးရေးဂိတ်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေးအတွက် စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်ဆောင်စဉ် အခုလို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ​စစ်ဆေးရေးဂိတ်မှာ သံသယဖြစ်ဖွယ် ၆ ဘီးတပ်ကုန်တင်ကားတစီးကို တားဆီးစစ်ဆေးရာကနေ ကားအတွင်း အထူးပြုလုပ်ထားတဲ့ ဆာလာအိတ် ၅၀ နဲ့ ထည့်သွင်းသယ်ဆောင်လာတဲ့ စိတ်ကြွဆေးပြားတွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဖာမိူင်းတပ်ဖွဲ့တပ်မှူး ဗိုလ်ချုပ် သာသစ် ဝိုင်ယနွန့်ကတော့ ဒီဖမ်းဆီးမှုဟာ နယ်စပ်တစ်လျှောက် မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေး စစ်ဆင်ရေးရဲ့ ရလဒ်တခုဖြစ်တယ်လို့ သတင်းမီဒီယာတွေကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားပါတယ်။ အဲဒီ​မူးယစ်ဆေးဝါးတွေနဲ့အတူ ကားမောင်းနှင်လာသူ အမျိုးသားတဦးကို လက်ရဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး သက်သေခံကုန်တင်ကားကိုလည်း သိမ်းဆည်းခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတရားခံနဲ့ သက်သေခံပစ္စည်းအားလုံးကို ဥပဒေအရ ဆက်လက်အရေးယူနိုင်ဖို့အတွက် နာဝိုင် (Na Wai) ရဲစခန်းဆီ ပို့ဆောင်လွှဲပြောင်းပေးထားတယ်လို့သိရပါတယ်။

​ဘန်ကောက်မြို့လယ်ရှိနာမည်ကြီး ပရာတူနမ် (Pratunam) ဈေးအတွင်း ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတွေကို အမှတ်တံဆိပ်အတု (Brand Name) ပစ္စည်းတွေလိမ်လည်ရောင်းချနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၂ ဦးနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံသားတဦးကို ထိုင်းဗဟိုစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးရဲတပ်ဖွဲ့ (CIB) က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ ဖမ်းဆီးလိုက်ပါတယ်။  အဲဒီလုပ်ငန်းဟာ တရုတ်လုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ အရင်းအနှီးနဲ့ လုပ်ကိုင်နေတာဖြစ်ပြီး တိုင်ကြားချက်အရစီးပွားရေးမှုခင်းနှိမ်နင်းရေးရဲတပ်ဖွဲ့ (ECD) က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ​စီးနင်းမှုအတွင်း Louis Vuitton၊ Dior၊ Gucci နဲ့ Valentino စတဲ့ကမ္ဘာကျော်တံဆိပ်တွေကို တုပထားတဲ့အင်္ကျီ၊ မျက်မှန်နဲ့ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း စုစုပေါင်း ၂၄၁ မျိုးကျော်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ မနီမာယာနဲ့ မသူဇာဝင်းဆိုတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးနှစ်ဦးဟာ ဖောက်သည်တွေကို ပစ္စည်းရောင်းချနေစဉ် လက်ရဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတာဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသား မစ္စတာ ထဝပ်ချိုင်းကတော့ ပြစ်မှုကို ဝန်ခံထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ​အဲဒီ ဖမ်းဆီးခံရသူတွေကိုကုန်အမှတ်တံဆိပ်အတု ပူးပေါင်းရောင်းချမှုနဲ့ တရားစွဲဆိုထားပြီး အရေးယူနိုင်ဖို့အတွက် စီးပွားရေးမှုခင်းနှိမ်နင်းရေးဌာနဆီ လွှဲပြောင်းပေးထားပါတယ်။ ဒီနှိမ်နင်းမှုဟာ ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ပုံရိပ်ကို ထိခိုက်စေတဲ့ မူပိုင်ခွင့်ချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို တိုက်ဖျက်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တခု ဖြစ်တယ်လို့ CIB ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

Border News Agency ​အာဖရိက၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄။ ​ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံကနေစတင်ခဲ့တဲ့ ပန်းအစစ်တွေအစား ငွေစက္ကူတွေကိုပန်းစည်းလုပ်ပြီး လက်ဆောင်ပေးတဲ့ "Money Bouquet" ရေပန်းစားမှုဟာ အာဖရိကတိုက်ကတခြားနိုင်ငံတွေကိုပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကူးစက်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကိစ္စဟာဘဏ္ဍာရေးစနစ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်တာကြောင့် နိုင်ငံအတော်များများက ဗဟိုဘဏ်တွေက စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်ပြီး သတိပေးချက်တွေထုတ်ပြန်လာကြပါတယ်။ ​ဒီ Trend ဟာ TikTok လိုလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေကတစ်ဆင့် လူငယ်တွေကြားမှာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ပြန့်နှံ့လာတာပါ။ ပိုက်ဆံပန်းစည်းတွေဟာ လှပရုံတင်မကဘဲ လက်တွေ့လည်းအသုံးချလို့ရတဲ့ လက်ဆောင်ဖြစ်တယ်လို့ယူဆကြတာကြောင့် ပိုပြီးလူကြိုက်များလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ​ဒါကြောင့် ကင်ညာ၊ ယူဂန္ဓာ၊ ရဝမ်ဒါ၊ ဘော့ဆွာနာနဲ့ နမီးဘီးယားနိုင်ငံတို့က ဗဟိုဘဏ်တွေကငွေစက္ကူတွေကို ပန်းစည်းပြုလုပ်ရာမှာ ဖျက်ဆီးသလိုဖြစ်နေတာ ဒါမှမဟုတ် ပျက်စီးစေတာမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူတွေကို သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ​ကင်ညာဗဟိုဘဏ် (CBK) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပိုက်ဆံပန်းစည်းတွေလုပ်တဲ့အခါ ငွေစက္ကူတွေကိုကော်တွေ၊ တိပ်တွေ၊ စတေပလာတွေနဲ့ ရိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် အပ်ချိတ်တွေနဲ့ ထိုးတာမျိုးတွေလုပ်နေကြတာကြောင့် ငွေစက္ကူတွေအဆမတန် ပျက်စီးနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ​ဒါ့အပြင် ဒီလိုမျိုးပျက်စီးသွားတဲ့ ငွေစက္ကူတွေကို ATM စက်တွေနဲ့ ငွေရေတွက်စက်တွေက လက်မခံဘဲငြင်းပယ်လေ့ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲဒီလို သတ်မှတ်သက်တမ်းမပြည့်ခင် ငွေစက္ကူတွေပျက်စီးသွားလို့ စနစ်အတွင်းကဖယ်ရှားပြီး အသစ်ပြန်ရိုက်နေရတာဟာ ကုန်ကျစရိတ်ကို မြင့်မားစေပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အခွန်ထမ်းပြည်သူတွေအတွက်သာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ဗဟိုဘဏ်တွေကသတိပေးထားပါတယ်။