Border News Agency
ဒါကာ၊ အောက်တိုဘာ ၂၉။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာစီးဆင်းမှုကို ကြည့်ပါက CiC အဖွဲ့၊ APBn ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့်မာဂျီအဖွဲ့ဟူ၍သာရှိသည်။

CiC အဖွဲ့သည် RRRCမှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဗြူရိုကရေစီဝန်ထမ်းများကို အလှည့်ကျခန့်အပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်းအုပ်ချုပ်ရေးနှင့်တ ရားစီရင်ရေးအာဏာကိုကိုင်တွယ်သ ည်။

APBn အဖွဲ့က ရဲတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ မာဂျီက ဒုက္ခသည်များထဲမှစခန်းတာဝန်ခံတဦးကို CiC မှ ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဤသည်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဒုက္ခသည်စခန်းထဲရှိ ရိုဟင်ဂျာများအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရ၏ကိုင်တွယ်စီမံနေမှုဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်ဆိုင်ရာမူဝါဒ

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏အမြင်တွင် ရိုဟင်ဂျာများသည် ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ တနေ့ပြန်သွားရမည့်သူများဖြစ်သည်။ လက်တလောတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၌ ခိုလုံနေသူများဖြစ်သည်။

“ခိုလုံနေသူများဖြစ်၍မိမိနေရပ်သို့တချိန်တွင်ပြန်သွားရမည်သူ” ဆိုသည့်သဘောသည် အိမ်ရှင်မဟုတ်သောဧည့်သည်များ၊ နိုင်ငံခြားသားများဆိုသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။

သာမန်တွေးထင်နေသကဲ့သို့ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားဆက်နွယ်သည့်အတွက် ကိုယ့်အမျိုးနေရာတွင်ရှိနေသည်ဟူသော သဘောမျိုးတော့မဟုတ်ချေ။

နိုင်ငံခြားသားများသည် နိုင်ငံသားများနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရမတူ၊ အခွင့်အရေးမတူချေ။

နိုင်ငံတနိုင်ငံ၏ စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုတိုင်းကို နိုင်ငံခြားသားတဦးသည် နိုင်ငံသားတဦးနှင့်အတူတူခံစားပိုင်ခွင့်မရှိပေ။

သို့ရာတွင် နိုင်ငံခြားသားဧည့်သည်သည် မိမိရောက်ရှိရာနိုင်ငံ၏ဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။

ဤအချက်က သဘာဝသာဖြစ်၍ နားလည်ရန်မခက်ပေ။ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရဖြစ်စေ၊ ပြည်တွင်းဥပဒေအရဖြစ်စေ (အထူးသဖြင့် Common law)ပုံစံတွင် နိုင်ငံခြားသားတဦးသည် ၎င်းရောက်ရှိရာနိုင်ငံ၏အချုပ်အခြာအာဏာ အောက်တွင်လည်းရှိနေသလို ၎င်း၏ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့်လည်းသက်ဆိုင်နေသူဖြစ်သည်။ ရောက်ရှိရာနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အချုပ်အခြာအာဏာအရ နိုင်ငံခြားသားကို ဝန်ဆောင်မှုအခွင့်အရေးများ ပေးလိုလျှင်ပေး၍ရသေးသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်ဆိုင်ရာမူဝါဒတွင် ရိုဟင်ဂျာများကို “နိုင်ငံ၏ဝန်ဆောင်မှုများကို ကန့်သတ်ထားပါသည်။” ရိုဟင်ဂျာတဦးသည် ဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်း ပြုကျင့်ခံရသော မတရားမှုအတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးထံ တိုင်ကြားခွင့်မရှိပေ။

CiCကသာ ဆုံးဖြတ်သွားသည်။ CiC ထံမရောက်ခင် မာဂျီထံသို့ရောက်သည်။ CiC၏စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအတိုင်း ရှိမရှိကို APBn လက်နက်ကိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့က တာဝန်ယူရသည်။

ဤအချက်က စာရွက်ပေါ်တွင် မဟာဗျူဟာအရ ကောင်းမွန်ပါသည်။ သို့ သော် လက်တွေ့မြေပြင် အရှိတရားတွင် စာရွက်ပေါ်က မဟာဗျူဟာသဘော တရားနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်လာပါက မည်သို့ လုပ်ပါမည်နည်း။

“ရိုဟင်ဂျာတဦးသည် ဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်း ပြုကျင့်ခံရသော မတရားမှုအတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်တရားစီရင်ရေးထံ တိုင်ကြားခွင့်မရှိပေ။” သာမန် ဒုက္ခသည်အချင်းချင်း မတရားမှု ပြုကျင့်ခြင်းကိုတောင်မှ တိုင်ကြားခွင့်မရှိသော အခြေအနေတွင် အကယ်၍ “CiC၊ APBn နှင့် မာဂျီ” တို့က ပြုကျင့်လာလျှင် ဆိုဖွယ်ရာမရှိတော့ပေ။ မည်သည့်စောင့်ကြည့်မှု ယန္တယားမှ မရှိချေ။

ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်စခန်းသည်နိုင်ငံတ ကာထောက်ပံ့မှုများ လာရောက်စုဝေးရာဒေသဖြစ်သည်။ ဒုက္ခသည်စခန်းသည် ငွေထုတ်ဖြစ်သည်။ ငွေထုတ်၊ ဥပဒေဟောင်းလောင်း၊ အသံမထွက်နိုင်သော ဒုက္ခသည်ဆိုသည့်အခြေအနေများက ခြစားအကျင့်ပျက်မှုအတွက် ရေခံမြေခံဖြစ်သည်။

ထိုရေခံ မြေခံက “ပြန်ပေးဆွဲခြင်း၊ ငွေညစ်ခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ မုဒိမ်းမှု၊ လိင်အမြတ်ထုတ်မှု” ဆိုသည့်အချက်များကို လက်ယပ်ခေါ်လာသည်။

ဤအခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရတုန့်ပြန်ပုံက စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် လုံခြုံရေးအပိုင်းဝန်ထမ်းအင်အား၊ အထောက်အကူပစ္စည်း၊ နည်းပညာ၊ ရံပုံငွေများမလုံလောက်၍မနိုင်မနင်းဖြစ်နေရသည်ဟု ဆိုထားသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဘင်္ဂလားဒေ့​ရှ်လူကုန်ကူးမှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာတွင် အောက်ပါအချက်များကို ဖော်ပြထားပါသည်။

၁။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အရာရှိတချို့ကိုယ်တိုင် ရိုဟင်ဂျာများအား လူကုန်ကူးမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည်ဟု လေ့လာသူများက ဆိုသည်။

ဒုက္ခသည်စခန်းများမှ ကညာပျို သတို့သမီးများကို ရရှိရန် လူကုန်ကူးသူများနှင့်ချိတ်ဆက်ကြသည်။

ထိုဖြစ်စဉ်မျိုးများတွင် ဘင်္ဂလားဒ့်ရှ်အရာရှိတချို့သည် ကျင့်ဝတ်ပျက်ယွင်းစွာ အဂတိလိုကျစားမှုများဖြင့်ပါဝင်နေသည်။

ဘင်္ဂလားဒေရှ်ပတ်စ်ပိုစ့်ရရှိရန်အတွက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်သူများသည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းမှ ကညာပျိုများအား ဘင်္ဂလားအရာရှိများထံ သတို့သမီးအဖြစ် ဆက်သရသည့်အချက်များကဲ့သို့ လူကုန်ကူးမှုများသည် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။

၂။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကောစ်ဘဇားနှင့်ဘာဆန်ချာရ်ကျွန်းတွင် ဒုက္ခသည်စခန်း ၃၃ ခုရှိပြီး ရိုဟင်ဂျာပေါင်းတသန်းကျော်ရှိနေသည်။

လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများ၊ စစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဂိုဏ်းစတားများများသည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများရှိကလေးငယ်များကိုပါ စစ်သားစုဆောင်းမှုရှိနေသည်။

ဒုက္ခသည်များ၏ အခြေအနေမှာလူကုန်ကူးခံရနိုင်သော အန္တရာယ်၊ စစ်သား စုဆောင်းခံရနိုင်သောအန္တရာယ်များရှိနေသည်။

စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်ခွင့်အခွင့်အလမ်းများ မရရှိ၊ ထောက်ပံမှုများလည်းမလုံလောက်ပေ။

အကျင့်ပျက်နိုင်ငံရေးနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားအဂတိများကြောင့် အစိုးရအပေါ် ယုံကြည်မှုနည်းနေကြသည်။

ရိုဟင်ဂျာများအား လိင်ကုန်ကူးမှု၊လူကု န်ကူးမှုများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ကျော်လွန်၍ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုများ ဖြစ်နေသည်။

ရိုဟင်ဂျာမိန်းကလေးငယ်များအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင်အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများပေးမည်။

အိန္ဒိယ၊ မလေးရှားနှင့် နီပေါတွင် အလုပ် အကိုင်များရှိသည်၊ လက်ထပ်လိုသူများရှိသည်ဟု ဆိုကာ လိင်ကုန်ကူးမှုကို ပြုလုပ်နေကြသည်။

ဘင်္ဂလားအစိုးရ၏ ရိုဟင်ဂျာများအား အလုပ်အကိုင်ကန့်သတ်မှုကဤအကျိုး ဆက်များကို ဖြစ်လာစေသည်။

အစိုးရ၏ထင်သာမြင်သာမျက်စိအောက်တွင်ပင် ဘင်္ဂလားအရာရှိတချို့သည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများ၌ ထိုကိစ္စများ၊ စော်ကားမှုများတွင် ပါဝင်ပတ် သက်နေကြသည်။

စခန်းအတွင်းမှ ရိုဟင်ဂျာ မိန်းကလေး၊ ယောက်ျားလေးများကို စုဆောင်းပြီး လက်ထမ်းစျေးဆိုင်များ၊ တံငါလုပ်ငန်းများ၊ လန်ခြားဆွဲခြင်း၊ အိမ်ဖော်လုပ်ငန်းများတွင် အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေနေကြသည်။

နိုင်ငံခြားခရီးသွားများကြောင့်လည်းဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအပြင်ဘက်ထိ ကောစ့်ဘဇားအနီးတဝိုက်မှာ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအသုံး ချညှင်းဆဲခြင်းကို ခံနေကြရသည်။

sources…

• https://www.state.gov/reports/2025-trafficking-in-persons-report/bangladesh/?hl=en-GB