မြတ်နှင်းဝေ ရေးတယ်။

Border News Agency
မြောက်ဦး၊ဇူလိုင် ၁၃။

အာရက္ခတပ်တော်ဟာ မြို့တွေသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တော်လှန်ရေးအစိုးရဖွဲ့စည်းကာ အကောက်ခွန်နဲ့အခွန်ဌာနကို ဗဟို၊ခရိုင်၊မြို့နယ်အဆင့်တွေဖွဲ့ပြီး အခွန်ကောက်ယူမှုပိုလုပ်လာတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီအပြင် တခြားဌာနတွေ၊ အဖွဲ့တွေကလည်း သီးသန့်အခွန်ကောက်ယူတာတွေရှိနေသေးသလို အမျိုးသားရံပုံငွေခေါင်းစဉ်အောက်ကလည်း ပမာဏအတည်အကျသတ်မှတ်မထားဘဲ စေတနာရှိသလောက်ထည့်ဝင်နိုင်တဲ့ငွေကြေးကောက်ခံတာလည်း ရှိနေတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အကောက်ခွန်နဲ့အခွန်ဌာနဟာ မြို့နယ်အလိုက် ရေခွန်၊မီးသတ်ခွန်၊မြို့သန့်ရှင်းရေးခွန်၊အိမ်ခွန်၊ဆိုင်ခွန်၊ဆိုင်ကယ်တာယာခွန်(ဘီးလှိမ့်ခွန်)တွေ ကောက်ခံနေတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတ ယ်။

အဲဒီအပြင် ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝ ယ်ရေးလုပ်ကိုင်တဲ့ကုန်သည်တွေဆီက ကုန်စည်ခွန်၊အင်တာနက်အသုံးပြုသူတွေဆီက အင်တာနက်ခွန်၊အရောင်းအဝယ်ခွန်၊ဆိုင်ခွန်စတဲ့ အခွန်တွေ ကောက် ယူနေသေးတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီအခွန်အမျိုးအစားတွေအတွက် ကောက်ယူရမယ့် အခွန်ပမာဏာကို ဗဟိုအခွန်ဌာနက သတ်မှတ်ထားပေမယ့်နေရာဒေသအလိုက် ပမာဏမတူညီဘူးလို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

“ကျွန်မတို့ဆီမှာ နေအိမ်ဆိုရင် အိမ်အမျိုးအစားပေါ်မှုတည်ပြီးတော့ အခွန်ဆောင်ရပါတယ်။ရိုးရိုးအိမ်ဆိုရင် နှစ်ထောင်ပါ။တိုက်အိမ်ဆိုရင်ခြောက်ထောင်ကောက်ယူပါတယ်။အိမ်ခွန်တခုကလွှဲပြီး ဘယ်အခွန်မဆို ခြောက်ထောင်သတ်မှတ်ထားပါတယ်။အခွန်တိုင်းကို တနှစ်အတွင်း နှစ်ကြိမ်နဲ့အပြီးဆောင်ခိုင်းထားပါတယ်။” လို့ ပေါက်တောမြို့ နယ်မှအမျိုးသမီးတဦးက Border News Agency ကို ပြောပါတယ်။

အိမ်တအိမ်ဟာ တနှစ်ကို အိမ်ခွန်ကျပ်ငါးထောင်ပေးဆောင်ရပြီး ရေခွန်ဟာ တလကို သုံးထောင်၊သန့်ရှင်းရေးခွန်ဟာ တလကို သုံးထောင်ကျပ်မှခြောက်ထောင်ကျပ်၊မီးသတ်ခွန်ဟာ တလကို တထောင့်ငါးရာကျပ်၊ဆိုင်ခွန်ဟာ ခြောက်လကို တ​သောင်းကျပ်မှသုံးသောင်းကျပ်ထိ ပေးဆောင်ကြရတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

“ခြောက်ထောင်စျေးကြီးတယ်ဆိုပြီး ပြောကြလို့ လျော့လိုက်တာထင်တယ်၊လျော့လိုက်တာတလရှိပြီ။” လို့ မြေပုံမြို့ခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတ ယ်။

အာရက္ခအကောက်ခွန်နဲ့အခွန်ဌာနဟာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေကို တင်ပို့နေတဲ့ကျွ န်းသစ်အပါအဝင်သစ်တွေ၊ကျွဲ၊နွား၊ဆိတ်တွေကို ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းထိ အခွန်ကောက်ခံနေတယ်လို့ ကုန်သည်တွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီအပြင် အခွန်သုံးဆယ်ရာခိုင်နှုန်းထိကောက်ခံပြီး လူဦးရေကန့်သတ်လုပ်ခွင့်ပေးထားတာလည်းရှိနေတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် မြို့နယ်တချို့မှာ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ငါးလပေးခဲ့ပြီးမှသာ အခွန်ကောက်တာတွေ စတင်ပြုလုပ်နေတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ဆိုကြပါတယ်။

“ပထမတော့ ငါးလအခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရပါတယ်။အဲဒီအတွင်းမှာလည်း လောင်စာဆီတွေနဲ့ဆေးဝါးတွေကို တပိုင်တနိုင်မဟုတ်ဘဲ အများကြီးတင်တဲ့ကုန်သည်ကြီးတွေကလွဲရင် မြို့ခံတွေအကု န်အခွန်ကင်းလွတ်ခဲ့ပါတယ်။ငါးလပြည့်ပြီးတော့မှ အိမ်ခွန်၊မြေခွန်၊စည်ပင်ခွန်၊ရေခွန်တွေပါကောက်ယူနေပါတယ်။တနှစ်စာအတွက် အခွန်ကောက်ယူသွားပါတယ်။” လို့ တောင်ကုတ်မြို့ခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေမှာ စျေးဆိုင်တွေကို ဆိုင်ခွန်ကောက်ယူနေပြီး တချို့မြို့နယ်တွေမှာ အခွန်ခပိုများနေတယ်လို့ ဆိုင်သည်တွေကဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီဆိုင်ခွန်ကို ဆိုင်အမျိုးအစားပေါ်မှုတည်ပြီး တနှစ်စာအခွန်အဖြစ် ဆိုင်ငယ်တွေကို ကျပ်တသောင်း၊ဆိုင်ကြီးတွေဆိုရင် နှစ်သောင်းထိ အခွန်ကောက်ယူနေတယ်လို့ ဆိုင်သည်တွေက ဆိုကြပါတယ်။

“မြို့ပေါ်မှာတော့စည်ပင်ခွန်က ငါးထောင်ပေးရပါတယ်။အိမ်ခွန်ပေးရတာတော့မရှိပါဘူး။နယ်ဘက်တွေမှာဆို တနှစ်စာအခွန်ဆောင်ရပါတယ်။ဆိုင်ငယ်တွေဆိုတသောင်းပါ။ဆိုင်ကြီးတွေဆိုရင် နှစ်သောင်းဆောင်ရပါတယ်။ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက်လိုအပ်လို့အခွန်ကောင်တာလို့ပြောပါတယ်။” လို့ ကျောက်တော်မြို့မှဆိုင်သည်တဦးက ပြောပါတယ်။

အာရက္ခအကောက်ခွန်နဲ့အခွန်ဌာနမှာ အခွန်ကောက်ခံရန်အတွက် သတ်မှတ်ကုန်စည်အမျိုးအစားအလိုက် ကောက်ခံမယ့်နှုန်းထားတွေ သတ်မှတ်ထားဖို့လိုပြီး အဲဒီသတ်မှတ်နှုန်းထားတွေကိုလည်း ပွင့်လင်းမြင်သာစွာချပြထားဖို့လိုအပ်တယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

နောက်ပြီးပြည်ပမှတင်သွင်းလာတဲ့ကုန်စည်ကို နယ်စပ် သို့မဟုတ် သတ်မှတ်နေရာမှာ အခွန်ဆောင်ပြီး အခွန်ပြေစာအထောက်အထားဟာ အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေအားလုံးမှာ အ ကျုံးဝင်အသိအမှတ်ပြုဖို့အတွက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းဖို့လည်း လိုအပ်တယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

မြို့ပေါ်နေ အာရက္ခပြည်သူတွေဟာ တလမှာ ကျပ်တသောင်းဝန်းကျင် ပုံမှန်အခွန်ဆောင်နေကြရတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော်ဟာ တဆယ့်ငါးမြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားပေမယ့်အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားပုံမှန်လည်ပတ်နေတာဆယ်မြို့နယ်သာရှိပြီး အိမ်ခြေငါးသောင်းဝန်းကျင်ရှိတယ်လို့ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရဲ့အချက်အလက်တွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရဟာ တလမှာ ပြည်သူတွေဆီက အခွန်ငွေကျပ်သိန်းငါးထောင်ဝန်းကျင်ရရှိနေတယ်လို့ အကြမ်းဖျင်းတွက်ချက်ခန့်မှန်းနိုင်တယ်လို့ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှ
န်ရေးအစိုးရတာဝန်ရှိသူတချို့က ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီအခွန်ငွေ ကျပ်သိန်းငါးထောင်ဝန်းကျင်ဟာ ရေခွန်၊အမှိုက်ခွန်၊အိမ်ခွန်၊မီးသတ်ခွန်မှရရှိတာဖြစ်ပြီး ဆိုင်ခွန်၊အင်တာနက်ခွန်၊ကုန်စည်ကူးသန်းခွန်၊အရောင်းအဝယ်ခွန်၊ထောက်ခံစာပေးရာမှရတဲ့ငွေကြေးတွေ မပါသေးဘူးလို့ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရတာဝန်ရှိသူတချို့က ဆိုကြပါတယ်။

အိမ်ဆိုင်အသေးစား၊ကွမ်းယာဆိုင်မှ ဖုန်းဆိုင်၊အထည်ဆိုင်တွေထိ အခွန်ဆောင်ကြရပြီး ခြောက်လစာအတွက်တသောင်းကျပ်မှ ကျပ်သုံးသောင်းဝန်းကျင်ထိ ပေးဆောင်ကြရတယ်လို့ စျေးဆိုင်ပိုင်ရှင်တွေက ဆိုကြပါတယ်။

“ရောင်းရတဲ့ဆိုင်တွေပေးနိုင်ပေမယ့် မရောင်းရတဲ့အိမ်ဆိုင်သေးသေးလေးတွေကတော့ဝန်ပိတယ်။” လို့ပေါက်တောမြို့နယ်မှအိမ်ဆိုင်ရောင်းနေသူတဦးက ပြောပါတယ်။

အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရဟာ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတွေကလစဥ်ကျပ်သိန်းတသောင်းခန့်ရရှိနေတယ်လို့ အာရက္ခအစိုးရတာဝန်ရှိသူတချို့က အတည်ပြုပြောကြပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေမှာ အခပေးအင်တာနက်သုံးနိုင်တဲ့နေရာဆယ်ခုထက်မနည်းရှိနေပြီးတနေရာမှ တလကို အနည်းဆုံးကျပ်သိန်း​တရာကနေ ကျပ်သိန်းတထောင်နီးပါးထိရရှိနေတယ်လို့ အာရက္ခအစိုးရတာဝန်ရှိသူတချို့က ဆိုကြပါတယ်။

“အေးဂျင့်တခုက တလမှာလေးသိန်းခွဲစီပေးရပါတယ်။အင်တာနက်လာသုံးသူတွေကတော့ အေးဂျင့်ကိုလည်း ပိုက်ဆံပေးရပါတယ်။အေအေကိုလည်းပေးရပါတယ်။” လို့ ကျောက်တော်ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲဒီအင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတွေကိုအာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရရဲ့ နည်းပညာဌာနက ဦးစီးကိုင်တွယ်နေတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

“ကျောက်တော်က စျေးအကြီးဆုံးထင်ပါတယ်။နာရီဝက်ကို တသောင်းပေးရပါတယ်။သုံးနာရီလောက်သုံးရင်ကို သုံးသောင်းကုန်ပါပြီ။” လို့ ကျောက်တော်ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

နည်းပညာဌာနဟာ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုကို သူတို့ကိုယ်တိုင်ဦးစီးပေမယ့် တချို့နေရာတွေမှာလစဉ်ငွေကြေးယူပြီး လုပ်ခွင့်ပေးထားတာတွေ့ရှိနေတယ်လို့ နည်းပညာဌာနက ဆိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အင်တာနက်ခွန်ကတော့ မြို့ နယ်အလိုက် စျေးနှုန်းကွဲပြားမှုရှိနေပြီးအာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေ၊မိသားစုဝင်တွေ၊နီးစပ်သူတွေကိုသာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ချထားပေးတာလို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်နယ်မြေကမြို့နယ်တွေမှာ ဂြိုလ်တုအင်တာနက်စတားလင့်တွေ အသုံးပြုပြီး အင်တာနက်ကို အခကြေးငွေကောက်ခံအသုံးပြုခွင့်ပေးနေတာလို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီအပြင် ရပ်ကျေးခေါင်းဆောင်(အုပ်ချုပ်ရေးမှူး)၊တိုက်နယ်မှူး(နယ်မြေမှူး)၊မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးတွေဆီက ပြည်သူတွေထောက်ခံစာသွားတောင်းတဲ့အခါ ပေးကြရတဲ့ငွေကြေးလည်း ရှိနေသေးတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီထောက်ခံစာအတွက် ပေးကြရတဲ့ ငွေကြေးပမာဏဟာလည်း တိုက်နယ်ရုံးတခုနဲ့တခု ပမာဏမတူသလို မြို့နယ်အလိုက်လည်း ကွဲပြားသေးတယ်လို့ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

ခရီးသွားခွင့်ထောက်ခံစာတစောင်ကို ​တထောင်ကျပ်မှ တသောင်းကျပ်ထိ ပေးကြရတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီအခွန်ငွေတွေအားလုံးဟာ အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရဘဏ္ဍာငွေထဲ အပြည့်အ၀ရောက်ရဲ့လားဆိုတာလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာဖြစ်နေပြီး သံသယထားစရာတွေတွေ့နေရတယ်လို့ အခွန်ပေးဆောင်နေကြတဲ့ ပြည်သူတွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။

“ပိုက်ဆံတွေအကုန် အပေါ်ကို ရောက်မယ်မထင်ပါဘူး။ဖြတ်စားတာတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။သတင်းတွေလည်း အများကြီးထွက်နေတာပေ့ါ။အဲဒီလိုစားကြတယ်ဆိုပြီး။အခွန်ဖြတ်စားလို့ ရာထူးချခံရသူတွေရှိတယ်လို့လည်း ကြားရပါတယ်။”လို့ မင်းပြားဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

အဲဒီလိုအခွန်တိုးကောက်တာတွေ၊ဖြတ်စားတာတွေမရှိစေဖို့ ကောက်ခံမယ့်အခွန်ပမာဏတွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာချပြဖို့လိုအပ်ပြီး အခွန်ဖြတ်စားသူတွေကိုလည်း စစ်ဆေးကာထိရောက်တဲ့ အ ရေးယူမှုတွေ လုပ်သင့်တယ်လို့ အခွန်ပေးဆောင်နေကြတဲ့ ပြည်သူတွေက ထောက်ပြတောင်းဆိုကြပါတယ်။

အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရမှာပြည်သူလူထုရဲ့ခက်ခဲမှုတွေကြားက မငြိုမငြင်ပေးဆောင်နေကြတဲ့အခွန်ငွေတွေကို အလွဲသုံးစားမှုတွေမရှိစေရေး အထူးအလေးထားဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြည်သူတွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။

အဲဒီအပြင် မြို့နယ်တခုနဲ့တခုဟာလည်း ပေးဆောင်ရတဲ့အခွန်ပမာဏတပြေးညီဖြစ်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

“မျက်နှာကြီးသားမျက်နှာငယ်သား မဖြစ်ဖို့လိုပါတယ်။တချို့စီးပွားရေးသမားတွေဆိုရင် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရတာတွေရှိပါတယ်။” လို့ ကျောက်တော်မြို့မှကုန်သည်တဦးက ပြောပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်တွေအပါအဝင်စစ်ဘေးသင့်ပြည်သူတွေဟာ လူမှုဘဝစီးပွားရေးနလန်ထူမလည်ပတ်နိုင်သေးသလိုစားဝတ်နေရေးအခက်အခဲတွေ ကြုံတွေ့ခံစားနေကြရတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အာရက္ခပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက်ဆိုပြီး ပြည်သူတွေဆီက အခွန်ကောက်နေပေမယ့် အခွန်ကောက်ခံမှုနှု န်းထားတွေကို တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတာမရှိသေးဘူးလို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးအတွက်အခွန်အရေးကြီးပေမယ့် ပြည်သူတွေ ဝန်မပိတဲ့ပမာဏဖြစ်ဖို့လိုသလို အခွန်အခနဲ့ထိုက်တန်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပေးကြဖို့လည်း လိုအပ်တယ်လို့ ပြည်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲ အခွန်ပမာဏညီမျှမှု မရှိတာတွေ၊ပြည်သူအပေါ် ဝန်ပိစေတဲ့ ပမာဏဖြစ်နေတာတွေ၊ပြည်သူ့အခွန်ငွေတွေကို အလွှဲသုံးစားလုပ်တာတွေ ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ ပြည်သူလူထုထော က်ခံယုံကြည်မှုတွေလည်း ရေရှည်တည်တံ့နေမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ပြည်သူတွေက ထောက်ပြကြပါတယ်။